show episodes
 
Cykl spotkań z opowieściami, w których wędrujemy po niewidzialnej granicy między światami – ludzkim i tym drugim. Ta pograniczna strefa, w której niemożliwe staje się możliwym, pełna jest historii, zamieszkiwana przez istoty o dwojakiej naturze. Od zawsze była pożywką dla ludowej wyobraźni, dla wyobraźni magicznej i literackiej. Przyglądamy się temu miejscu i jego mieszkańcom – dziadom, płanetnikom, ptakom ognistym i innym, a także słuchamy opowieści – baśni i nie baśni, które choć odnoszą s ...
 
P
Pierwsze kroki

1
Pierwsze kroki

Polskie Radio S.A.

Unsubscribe
Unsubscribe
Miesięcznie+
 
Każdy z odcinków jest monografią jednego z polskich tańców - opowieścią o jego pochodzeniu, umiejscowieniu na etnograficznej mapie Polski. Tańce przybliża Mariusz Żwierko - tancerz i choreograf, kierownik artystyczny Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie Zielone". Jak tańczyć - pokazuje zespół Woda na Młyn. Audycję przygotowuje Piotr Dorosz.
 
Tradycja, post, gościnność, autentyczność, magia. Między innymi te pojęcia tłumaczą etnografia i antropologia, dziedziny nauki opisujące kulturę ludową i grupy etniczne, a przede wszystkim - człowieka. Nasza współczesna i dawna rzeczywistość to nie tylko kalendarz obrzędowy, a w nim Adwent, Zielone Świątki i karnawał, czy pojęcia takie jak obcość, tożsamość i tabu, ale i drzewa, słońce, ptaki, pory roku. Dzięki opowieściom antropologów i etnografów oraz sięgnięciu do ich prac, możemy poznać ...
 
Loading …
show series
 
Kontynuujemy temat tańców o niepolskim rodowodzie, za to chętnie tańczonych przez Polaków zamieszkujących dawne Kresy Wschodnie. Kresy Wschodnie to ziemie rozciągnięte miedzy Wilnem i Lwowem. Był to swoisty tygiel kulturowy, gdyż ziemie zamieszkiwała ludność polska, rosyjska, ukraińska, żydowska, litewska, niemiecka, czeska, rumuńska czy tatarska..…
 
Przesilenie zimowe i Boże Narodzenie to moment wyjątkowego w roku kontaktu z zaświatami. Stąd na świątecznych stołach przydają się nam pszenica, mak i miód. Miód w kulturze jest napojem bogów, przynosi nieśmiertelność, ma właściwości magiczne. Dlatego w ostatnim odcinku podcastu spotykamy się z pomocnicą i przewodniczką po zaświatach, boską pszczoł…
 
Słońce jako dawca światła często było kojarzone z okiem i widzeniem. Bogów solarnych utożsamiano z wszechwiedzą, prawem, a także przysięgą i kontraktem. Takie funkcje przypisywano m.in. Heliosowi, Mitrze i Szamaszowi. Na spotkanie z magią słońca, historiami o kowalu, rarogu, złotym jajku, Fatimie, schodzeniu do podziemi i pieśni walijskiej w kolejn…
 
W kolejnym odcinku podcastu "Między światem a zaświatem" Katarzyna Jackowska-Enemuo przybliża nam niezwykłą postać św. Łucji. Scenariusz, opowieść (na podstawie wątków tradycyjnych oraz baśni Zenona Gierały), wykonanie: Katarzyna Jackowska-Enemuo; muzyka: tradycyjne pieśni i melodie romskie; gościnnie – Mateusz Szemraj: saz, oud…
 
Św. Mikołaj – biskup, cudami słynący, patron żeglarzy, panien na wydaniu, ubogich, tych, którzy nie mogą mieć dzieci, pasterzy i bydła i mnóstwa innych, cieszący się poważaniem w całym chrześcijańskim świecie, a w tradycji ludowej szczególnie wśród pasterzy. Są różne ciekawe wątki łączące go ze słowiańskim Welesem – bogiem podziemi i dusz zmarłych,…
 
Ten znany na całej Słowiańszczyźnie mityczny stwór, przypominający ogromnego węża, smoka, kojarzony był z demonami opiekuńczymi, miał walczyć z siejącymi zło smokami i był nazywany królem węży, przyjmuje się też powszechnie, że Żmij to zoomorficzna postać boga zaświatów Welesa. Na spotkanie z tym magicznym stworzeniem w kolejnym odcinku "Między świ…
 
Dziad przychodzi z zewnątrz. Jest Obcy. Kroczy za nim świat pograniczny. A i on, co rusz, granice przemierza. Uważano, że dziadowie, wędrowcy, przemierzający świat są mediatorami miedzy światami. Przychodzą z zewnątrz, z nieznanego. I nieznane ze sobą wnoszą. Może być to zarówno coś dobrego, jak i niebezpiecznego. Dziad to postać binarna, niejednoz…
 
Chmury to fascynujące zjawisko, dla ludzi żyjących z uprawy roli również bardzo konkretnie i namacalnie związane z dobrobytem lub jego brakiem. Dlatego ani ludowa, ani literacka wyobraźnia nie mogły chmur (podobnie jak innych elementów kosmicznych) tak po prostu zostawić bez słowa. I o tym - o chmurach, o zaludniających je istotach oraz przede wszy…
 
Współczesna forma zbójnickiego którą obserwujemy na scenach w wykonaniu zespołów góralskich ustaliła się z początkiem XX wieku, ale zbójnicki nie powstał w XX wieku - był to taniec dawnych pasterzy, baców i juhasów którzy wędrowali "na zbój" na południową stronę Tatr, a potem po udanym napadzie mogli zatańczyć na polanie albo w karczmie.…
 
W wielu częściach Polski znane były tańce imitujące dawne zawody. Najbardziej popularne i pojawiające się w wielu regionach to kowal i szewc. Wcale nie powinien nas dziwić właśnie ten zestaw, bo obie te procesje dziś już może mniej znaczące odgrywały ważną rolę zarówno na wsi jak i w mieście i jak dobrze wiemy "szewc bez butów chodzi", ale jakby mi…
 
Warszawianka to tradycyjny sygnał Dwójki, i jednak z najbardziej znanych pieśni patriotycznych z czasów powstania listopadowego - to powszechnie wiadome. Ale czy wiecie, że to także taniec, do tego bardzo dobrze kojarzony praktycznie na całym świecie? Szczegóły tłumaczy Mariusz Żwierko z ZPiT Kurpie Zielone i zespołu Woda na Młyn.…
 
W polskiej tradycji znanych było wiele tańców, których ruchy imitowały czynności związane z konkretnymi zawodami - np. kowal. Przełom lipca i sierpnia to na wsi czas żniw. Tańcem który nawiązywał do ruchów kosiarza ścinającego zboże był koseder. Ten popularny w wielu regionach Polski taniec przybliża tancerz i choreograf - Mariusz Żwierko z Zespołu…
 
- Partnerzy podczas tego tańca ustawieni są w ujęciu półokrągłym zamkniętym czyli dyszlowym. W tym trzymaniu poruszają się raz do środka koła, raz na zewnątrz. Potem pary wykonują przytupy - tłumaczył Mariusz Żwierko z Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie Zielone" i Woda na Młyn, opisując tajniki dwóch kolejnych tańców ludowych.…
 
Wiele tańców tradycyjnych dostało się na wieś jako przetworzone, uproszczone formy tańców miejskich i salonowych. Zazwyczaj różniły się one od swoich pierwowzorów w sferze ruchowej, choć najbardziej charakterystyczne elementy, takie jak krok podstawowy czy ujęcia nie zmieniały się. Szczegóły tłumaczy Mariusz Żwierko z Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie…
 
- Krakowiak grany w metrum 2/4, z rytmem synkopowanym, w żywym tempie, tańczony jest zwykle w parach. Pochodzi z regionu krakowskim, gdzie różne tańce wiejskie nosiły nazwy wzięte zwykle od miejscowości albo sposobu tańczenia, np. przebiegany, suwany, goniony - opowiadał Mariusz Żwierko z Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie Zielone" i Woda na Młyn.…
 
- Duchy, jak wierzono w wielu regionach naszego kraju to bezcielesne i niewidzialne istoty, które najczęściej z boskiej woli penetrowały świat ludzi aby go porządkować - nie zawsze zgodnie z interesami jego mieszkańców - pisała w książce "Świętowania polskie. Przewodnik po tradycji" prof. Anna Zadrożyńska. Czytała Marzena Trybała.…
 
- Słowo dyskurs nie jest wyłączną własnością etnologii. Korzystają z niego przedstawiciele nauk społecznych, humanistycznych, studiów kulturowych i językoznawcy - mówiła w "Abecadle etnografa" dr Maria Małanicz-Przybylska. - Słowo to pojawia się w publicystyce i języku potocznym. W ramach tych różnych dyscyplin używane jest w różnych znaczeniach.…
 
Loading …

Skrócona instrukcja obsługi

Google login Twitter login Classic login