show episodes
 
Każdy z odcinków jest monografią jednego z polskich tańców - opowieścią o jego pochodzeniu, umiejscowieniu na etnograficznej mapie Polski. Tańce przybliża Mariusz Żwierko - tancerz i choreograf, kierownik artystyczny Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie Zielone". Jak tańczyć - pokazuje zespół Woda na Młyn. Audycję przygotowuje Piotr Dorosz.
 
Tradycja, post, gościnność, autentyczność, magia. Między innymi te pojęcia tłumaczą etnografia i antropologia, dziedziny nauki opisujące kulturę ludową i grupy etniczne, a przede wszystkim - człowieka. Nasza współczesna i dawna rzeczywistość to nie tylko kalendarz obrzędowy, a w nim Adwent, Zielone Świątki i karnawał, czy pojęcia takie jak obcość, tożsamość i tabu, ale i drzewa, słońce, ptaki, pory roku. Dzięki opowieściom antropologów i etnografów oraz sięgnięciu do ich prac, możemy poznać ...
 
Cykl spotkań z opowieściami, w których wędrujemy po niewidzialnej granicy między światami – ludzkim i tym drugim. Ta pograniczna strefa, w której niemożliwe staje się możliwym, pełna jest historii, zamieszkiwana przez istoty o dwojakiej naturze. Od zawsze była pożywką dla ludowej wyobraźni, dla wyobraźni magicznej i literackiej. Przyglądamy się temu miejscu i jego mieszkańcom – dziadom, płanetnikom, ptakom ognistym i innym, a także słuchamy opowieści – baśni i nie baśni, które choć odnoszą s ...
 
Pięknie zdobione przedmioty codziennego użytku upiększały życie i kształtowały poczucie estetyki naszych przodków. Wytwory pracy rzemieślników, wykonywane nierzadko w małych warsztatach, miały niepowtarzalny charakter. W audycji poznajemy z bliska warsztat i metody pracy rzemieślników. Za pomocą dźwięków nagranych współcześnie, ale i archiwalnych wywiadów z rękodzielnikami, których profesje są coraz rzadziej wykonywane lub zanikają, badamy specyfikę dawnych zawodów - i odkrywamy nie tylko hi ...
 
Loading …
show series
 
Kontynuujemy temat tańców o niepolskim rodowodzie, za to chętnie tańczonych przez Polaków zamieszkujących dawne Kresy Wschodnie. Kresy Wschodnie to ziemie rozciągnięte miedzy Wilnem i Lwowem. Był to swoisty tygiel kulturowy, gdyż ziemie zamieszkiwała ludność polska, rosyjska, ukraińska, żydowska, litewska, niemiecka, czeska, rumuńska czy tatarska..…
 
Przesilenie zimowe i Boże Narodzenie to moment wyjątkowego w roku kontaktu z zaświatami. Stąd na świątecznych stołach przydają się nam pszenica, mak i miód. Miód w kulturze jest napojem bogów, przynosi nieśmiertelność, ma właściwości magiczne. Dlatego w ostatnim odcinku podcastu spotykamy się z pomocnicą i przewodniczką po zaświatach, boską pszczoł…
 
Słońce jako dawca światła często było kojarzone z okiem i widzeniem. Bogów solarnych utożsamiano z wszechwiedzą, prawem, a także przysięgą i kontraktem. Takie funkcje przypisywano m.in. Heliosowi, Mitrze i Szamaszowi. Na spotkanie z magią słońca, historiami o kowalu, rarogu, złotym jajku, Fatimie, schodzeniu do podziemi i pieśni walijskiej w kolejn…
 
W kolejnym odcinku podcastu "Między światem a zaświatem" Katarzyna Jackowska-Enemuo przybliża nam niezwykłą postać św. Łucji. Scenariusz, opowieść (na podstawie wątków tradycyjnych oraz baśni Zenona Gierały), wykonanie: Katarzyna Jackowska-Enemuo; muzyka: tradycyjne pieśni i melodie romskie; gościnnie – Mateusz Szemraj: saz, oud…
 
Św. Mikołaj – biskup, cudami słynący, patron żeglarzy, panien na wydaniu, ubogich, tych, którzy nie mogą mieć dzieci, pasterzy i bydła i mnóstwa innych, cieszący się poważaniem w całym chrześcijańskim świecie, a w tradycji ludowej szczególnie wśród pasterzy. Są różne ciekawe wątki łączące go ze słowiańskim Welesem – bogiem podziemi i dusz zmarłych,…
 
Ten znany na całej Słowiańszczyźnie mityczny stwór, przypominający ogromnego węża, smoka, kojarzony był z demonami opiekuńczymi, miał walczyć z siejącymi zło smokami i był nazywany królem węży, przyjmuje się też powszechnie, że Żmij to zoomorficzna postać boga zaświatów Welesa. Na spotkanie z tym magicznym stworzeniem w kolejnym odcinku "Między świ…
 
Dziad przychodzi z zewnątrz. Jest Obcy. Kroczy za nim świat pograniczny. A i on, co rusz, granice przemierza. Uważano, że dziadowie, wędrowcy, przemierzający świat są mediatorami miedzy światami. Przychodzą z zewnątrz, z nieznanego. I nieznane ze sobą wnoszą. Może być to zarówno coś dobrego, jak i niebezpiecznego. Dziad to postać binarna, niejednoz…
 
Chmury to fascynujące zjawisko, dla ludzi żyjących z uprawy roli również bardzo konkretnie i namacalnie związane z dobrobytem lub jego brakiem. Dlatego ani ludowa, ani literacka wyobraźnia nie mogły chmur (podobnie jak innych elementów kosmicznych) tak po prostu zostawić bez słowa. I o tym - o chmurach, o zaludniających je istotach oraz przede wszy…
 
Współczesna forma zbójnickiego którą obserwujemy na scenach w wykonaniu zespołów góralskich ustaliła się z początkiem XX wieku, ale zbójnicki nie powstał w XX wieku - był to taniec dawnych pasterzy, baców i juhasów którzy wędrowali "na zbój" na południową stronę Tatr, a potem po udanym napadzie mogli zatańczyć na polanie albo w karczmie.…
 
W wielu częściach Polski znane były tańce imitujące dawne zawody. Najbardziej popularne i pojawiające się w wielu regionach to kowal i szewc. Wcale nie powinien nas dziwić właśnie ten zestaw, bo obie te procesje dziś już może mniej znaczące odgrywały ważną rolę zarówno na wsi jak i w mieście i jak dobrze wiemy "szewc bez butów chodzi", ale jakby mi…
 
Warszawianka to tradycyjny sygnał Dwójki, i jednak z najbardziej znanych pieśni patriotycznych z czasów powstania listopadowego - to powszechnie wiadome. Ale czy wiecie, że to także taniec, do tego bardzo dobrze kojarzony praktycznie na całym świecie? Szczegóły tłumaczy Mariusz Żwierko z ZPiT Kurpie Zielone i zespołu Woda na Młyn.…
 
W polskiej tradycji znanych było wiele tańców, których ruchy imitowały czynności związane z konkretnymi zawodami - np. kowal. Przełom lipca i sierpnia to na wsi czas żniw. Tańcem który nawiązywał do ruchów kosiarza ścinającego zboże był koseder. Ten popularny w wielu regionach Polski taniec przybliża tancerz i choreograf - Mariusz Żwierko z Zespołu…
 
- Partnerzy podczas tego tańca ustawieni są w ujęciu półokrągłym zamkniętym czyli dyszlowym. W tym trzymaniu poruszają się raz do środka koła, raz na zewnątrz. Potem pary wykonują przytupy - tłumaczył Mariusz Żwierko z Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie Zielone" i Woda na Młyn, opisując tajniki dwóch kolejnych tańców ludowych.…
 
Wiele tańców tradycyjnych dostało się na wieś jako przetworzone, uproszczone formy tańców miejskich i salonowych. Zazwyczaj różniły się one od swoich pierwowzorów w sferze ruchowej, choć najbardziej charakterystyczne elementy, takie jak krok podstawowy czy ujęcia nie zmieniały się. Szczegóły tłumaczy Mariusz Żwierko z Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie…
 
- Pochodzę z Radzynia Podlaskiego, rzeźbię. Robię płaskorzeźby, rzeźby stojące, sceny z życia wsi, szopki. Żeby kupić dużą rzeźbę, potrzeba kolekcjonera, który ma na to pieniądze, a w takich miejscach jak jarmarki szczególnie dużo kupują dzieci - tłumaczył w "Cudowytwórcach" Marian Ściseł.
 
- Kołodziejstwo w naszej rodzinie pamiętam od czasów dziadka, który robił wozy i koła w Wiedniu, to były czasy pierwszej wojny światowej. Ojciec mój również zajmował się tym fachem, ale czasy kołodziejstwa już wtedy mijały, głównie robił dla siebie – tłumaczył w "Cudowytwórcach" kołodziej, Mieczysław Solarz ze wsi Ołpiny.…
 
To nieodłączony element Wielkanocy. W tym roku z powodu pandemii koronawirusa również na Wileńszczyźnie, gdzie powstają piękne, tradycyjne palmy, to dosyć nietypowy dzień. Palmy to jedna z pozycji na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa Litwy, nie ustają starania, aby palmy wileńskie trafiły na także listę światowego dziedzictwa UNESCO.…
 
- Zawsze miałem smykałkę do rysunku, lubiłem rysować jeszcze jako mały chłopak. Była to dla mnie duża pasja. Nie jestem przekonany czy na lekcjach rysunku miałem dobre noty, bo co innego mi kazali, a co innego ja chciałem. Po prostu na początku lubiłem rysować i nie miałem z tym żadnych konkretnych planów - wspominał w "Cudowytwórcach" Jan Bachleda…
 
- Zaczynało się od siania. Najpierw trzeba było przygotować wąskie zagony, żeby łatwo było je pielić. Len musiał być pielony trzykrotnie, żeby był wysoki. Trzeba było go mocno podlewać więc siano go po świętej Zofii blisko wody. Jak widziano, że włókno odchodzi od paździora i dojrzałe są główki z nasionami wyrywano go. Zwykle robiono to po wykopkac…
 
Loading …

Skrócona instrukcja obsługi

Google login Twitter login Classic login