2historykow1mikrofon publiczne
[search 0]
Więcej

Download the App!

show episodes
 
Krzysztof Ruchniewicz i Przemysław Wiszewski, 2 historyków, 1 mikrofon. Krzysztof Ruchniewicz, niemcoznawca, historyk, fotograf, bloger, fan nowoczesnych technologii, wielbiciel jazzu, mąż, ojciec i kociarz (mimo woli). Przemysław Wiszewski, mediewista i nowożytnik, badacz społeczności heterogenicznych, miłośnik dobrych opowieści, szkockich kryminałów i muzyki punk, mąż, ojciec i psiarz.
 
Loading …
show series
 
Po długiej przerwie spowodowanej pandemią muzea ponownie otwierają swoje wrota. Czy korzystając z ich oferty, zastanawiamy się nad ich przeznaczeniem? Jak je scharakteryzować? Czy muzea narodowe mają nadal sens? Jakie założenie im przyświecają obecnie? Czy są wykluczające czy włączające? Czy muzea, siedziby muz, mają konkretne zadania do wykonania …
 
Pierwsze dni nowego miesiąca nastroiły nas refleksyjnie. 1 maja obchodziliśmy nie tylko Święto Pracy, ale także 17 rocznicę wstąpienia Polski do UE. Natomiast 3 maja świętujemy dzień Konstytucji. Każda z tych rocznic jest okazją do wyrażenia radości z uzyskanych praw, możliwości oraz wolności. Skąd więc ten tytułowy dylemat? Kilka tygodni temu ukaz…
 
W znanym musicalu „Skrzypek na dachu” główny bohater, Tewje mleczarz, ojciec pięciu córek, zmuszony jest do przewartościowania swojego stosunku do tradycji. Na jego oczach pod wpływem zmian politycznych i społecznych dawny świat legł w gruzach. Długo był przekonany, że uda mu się uratować dawne zwyczaje, tryb życia, że nie musi zmian akceptować. W …
 
Przestrzeń publiczna podlega stałym zmianom. Pojawiają się nowe obiekty, stare są odnawiane, przebudowywane lub popadają w stopniową degradację. Pewne otacza się opieką, inne z premedytacją niszczy. Zdarza się, że dopiero po wielu latach niektóre z nich się odkrywa, często nadając im nowe znaczenie i wiążąc z nimi nowe opowieści. Odwieczność, niezm…
 
Prezentowany odcinek jest dla nas bardzo nietypowy. Ale zadecydowała o tym magia liczb i siła tradycji kulturowych. 44 odcinek wymógł na nas zmianę formatu, bo przecież musiał być szczególny. Musiał dotykać spraw głębokich, w codziennej aktywności zakrytych, spraw ducha poruszającego zmęczone nieco ciało. Krótko mówiąc, nawiązaliśmy do prośby, jaką…
 
Wojny kulturowe / tożsamościowe nie są niczym nowym w historii. Wydaje się jednak, że w czasie kryzysu pandemicznego wkroczyły w nową fazę w szeroko rozumianym świecie współczesnego Zachodu. Choć tytułowe spory dotyczą różnych kwestii, bo zmierzają do negowania całych zespołów wartości żywych w społeczeństwie i dążenia do ich zastąpienia tymi, któr…
 
Od dłuższego czasu obserwujemy w wypowiedziach niektórych polityków oraz historyków wołanie o docenienie naszej historii narodowej. By to osiągnąć ogłaszane są różne programy rządowe, finansowane są wybrane publikacje. Przewijający się w tych działaniach brak wiary we własną historię przypomina niemal modelowo dyskurs postkolonialny. Nie potrafimy …
 
Wychodząc od różnych typów narracji historycznej zastanawiamy się nad fenomenem fałszowania historii. Pretekstem może być chociażby tematyczny numer dodatku do dziennika 'Rzeczpospolita' zatytułowany 'Jak nie mówić o historii?'. W nim redaktorzy - w zasadzie bez udziału historyków - analizują różne, współcześnie aktualne, spory o historię, dodajmy …
 
Pytanie wydaje się banalne. Kto pisze historię? Odpowiedź jednak już nie jest taka oczywista. Z pewnością parają się tym historycy, zwani czasem archaicznie nieco dziejopisami. Ale czy tylko? Historię piszą też różnej maści partyjni inżynierowie od polityki historycznej. Wreszcie, czy główni bohaterowie tych opowieści nie są autorami historii? Takż…
 
Podręczniki różnych typów towarzyszą nam od szkoły do studiów, stanowią główny środek dydaktyczny. Jaka jest jednak ich przyszłość w cyfrowym świecie? Czy nadal spełniają swoją rolę podstawowego zasobu wiedzy? Czy podręcznik można traktować w oderwaniu od polityki państwa czy dyskursu międzynarodowego? Jaki jest podręcznik naszych marzeń? Jak powin…
 
Minęły już czasy tradycyjnych muzeów? Dzisiaj witryny wystawowe nas nudzą, podobnie jak długie opisy. Przestaliśmy być cierpliwi i wnikliwi. Indywidualizacja przekazu nabrała za to wielkiego znaczenia. Chcemy być traktowani szczególnie, osobiście. Zmieniły się więc nasze oczekiwania. Muzeum dzisiaj – poza klasycznymi celami – musi zaskakiwać i syci…
 
Czy ktoś z Państwa wie, co to takiego rozróżek? To maciupeńkich rozmiarów chrząszcz, którego badania prowadzi jeden z pracowników naszej uczelni (ciekawe szczegóły w biuletynie Rektora UWr). Plan zajrzenia owadowi do głowy z pomocą mikroskopu zainteresował jednego z nas, stając się impulsem do rozważań o rozwoju nauki. Bo co ten tajemniczy owad ma …
 
Dla historyków nadeszły niełatwe czasy. Wyzwania, z jakimi jesteśmy konfrontowani, wykraczają poza standardowe w świecie nauki. Kto wie, czy nie są to wyzwania podobne do tych, z którymi byliśmy konfrontowani przed 1989 rokiem. Jaką rolę pełnią i jakie znaczenie mają historycy w społeczeństwie? Jak ustrzec się przed próbami ze strony państwa ograni…
 
Dziś rozmawiamy o opowiadaniu. Nie tylko o tym, że warto opowiadać, a nie tylko pisać. Ale też o tym, jakie skutki ma brak narracyjnego doświadczenia historyków dla powszechnej wiedzy o przeszłości. Choć popularyzacja nie kojarzy się ani z satysfakcją zawodowa, ani gratyfikacją pieniężną, to przecież nie wolno z niej rezygnować. To część naszego po…
 
W ostatnich dniach do księgarń w Polsce weszła publikacja, którą zaliczyliśmy do „złowieszczych” książek. Nie jest więc to pierwsze lepsze wydawnictwo, jakich wiele. Nie jest to też publikacja wybitna. Ma jednak określoną historię, w przeszłości była traktowana jako dzieło fundamentalne. Chodzi o „biblię” nazizmu, „Mein Kampf” A. Hitlera. Jej pojaw…
 
W tym roku obchodzimy 20lecie powstania Wikipedii, encyklopedii obecnej pod każdą strzechą globalnej wioski. W krótkim czasie Wikipedia stała się masowym źrodłem informacji, zastąpiła tradycyjne leksykony, aż w końcu doprowadziła do ich marginalizacji (dostęp bezpłatny zawsze wygra z płatnym…). Możliwość pisania haseł przez każdą zainteresowaną oso…
 
O problemie prekariatu naukowego wspomnieliśmy już w ostatnim odcinku. W obecnym poszliśmy za tym tematem. Punktem wyjścia była sytuacja w Niemczech, przede wszystkim skala tego zjawiska, która nas zaskoczyła, bo kłóci się z pewnym stereotypem. Okazało się, że problemem tym objęta jest znaczna liczba osób. W czasie rozmowy zastanawialiśmy się, na i…
 
#2historykow1mikrofon wracają po przerwie do gry. Następny odcinek już online. Wprawdzie dzieliliśmy się na wstępie naszymi lekturami (oj działo się, działo!), ale podjęliśmy także temat, który interesuje nas od dawna. Zastanawialiśmy się nad wpływem natury na nasze działanie.I oczywiście zrobiliśmy to po swojemu, jest więc i o historii, i o współc…
 
Ten tytuł może wywoływać różne skojarzenia. Może się pod nim kryć zagmatwanie historii, ale też wzajemne oddziaływanie w historii. Przetłumaczenie niemieckiego określenia „Verflechtungsgeschichte” nie tylko nam sprawia kłopot. Jest jednak ciekawym podejściem badawczym, stosowanym od lat, choć z różnym natężeniem. Temat ten wywołał jeden z nas, a ra…
 
Trochę rewolucji. Tylko trochę, ale coś musi się dziać. Technicznie - wypróbowaliśmy nieco inne ustawienie mikrofonów (dziękujemy p. Tomaszowi Sikorze!) i chyba wyszło... sami posłuchajcie, jak :) Co do treści - chcemy rozpoczynać od krótkich relacji z lektur książek, które akurat wpadły nam w ręce w ostatnim tygodniu. Zaczęliśmy od tomu ‚Historiog…
 
Dzisiaj obchodzimy 50 rocznicę symbolicznego gestu zachodnioniemieckiego kanclerza, Willy’ego Brandta – słynnego uklęknięcia przed pomnikiem Bohaterów Getta. Uważa się go za jeden z początków otwierających drogę ku polsko-niemieckiemu pojednaniu. Jaką rolę gesty odgrywały w historii? Jakie typy gestów możemy wyróżnić? Czy nadal potrzebujemy dzisiaj…
 
Obchodzony niedawno dzień życzliwości skierował naszą uwagę na kwestię porozumienia, szukania wspólnej drogi poprzez rozmowę. Nie odkrywamy nowych lądów twierdząc, że ostatnio nie jest z tym najlepiej. Choć dla społeczeństwa demokratycznego dyskusja nastawiona na zrozumienie wszystkich uczestników i wybór wspólnie najlepszego rozwiązania powinny by…
 
Przypadki w historii stanowią jeden z aspektów analizowania przeszłości. Czy historia jest przewidywalna? Czy wydarzenia zawsze mają swoją przyczynę? Jaką rolę pełnią niespodziewane wydarzenia? Czy możemy sobie wyobrazić historię bez przypadków? Są jedynie marginesem historycznego dziania się? A może historią rządzą różne reguły, a nawet historyczn…
 
Pomniki to jedno z fundamentalnych osiągnięć kultur pamięci. Jedne mają charakter materialny, inne symboliczny. Różna i uzależniona od politycznego rozwoju jest ich trwałość. Niejednokrotnie usuwano je, adaptowano lub zastępowano nowymi. Czy mamy do czynienia z pomnikami ze spiżu? Czy każda generacja nie nadaje nowego znaczenia starym / nowym pomni…
 
Inspiracją do rozmowy było zdjęcie, które ostatnio obiegło internet. Na samochodzie stała młoda kobieta z odsłoniętym biustem. W ręku trzymała zapaloną racę. Auto znajdowało się pośrodku ulicy otoczone tłumem demonstrujących. Scena ta przypominała obraz francuskiego malarza Eugena Delacroixa pt. Wolność wiodąca lud na barykady. Jakie oblicza miały …
 
Najnowszy odcinek naszego podcastu #2historykow1mikrofon pt. "Mroki średniowiecza – kalka długiego trwania" jest już online. W ostatnich dniach w przestrzeni publicznej odmieniano średniowiecze przez wszystkie przypadki. Wspólne dla tych wypowiedzi był negatywny wydźwięk. Czy taki nasz stosunek (części z nas) do tej bardzo długiej epoki jest uprawn…
 
Myślenie antydemokratyczne weszło właściwie do głównego nurtu. Zasada, że większość ma demokratyczny mandat tylko wtedy, gdy szanuje prawa mniejszości, a władza uwzględnia wielość opinii i postaw społecznych, ustępuje przekonaniu, że rządzenie oznacza po prostu dyktat. Jesteśmy cały czas pod wrażeniem ostatniej decyzji Trybunału Konstytucyjnego i w…
 
Strach zawsze towarzyszył człowiekowi. Wyzwala reakcje naszego organizmu, które ciągle łączą nas z praprzodkami z jaskiń. W chwili wielkiego zagrożenia uciekamy lub walczymy. Czasem strach nas paraliżuje, czasem motywuje i pozwala skoncentrować wszystkie dostępne zasoby ciała i umysłu. Może zatem mieć pozytywne i negatywne konsekwencje. Wiąże się z…
 
Niektóre tematy naszych rozmów rodzą się spontanicznie. Są odpowiedzią na potrzebę chwili. Tak było i tym razem. Podejmowane tematy zmuszają nas jednak do zastanowienia i głębszej refleksji. Tym razem rozmawialiśmy o fenomenie ucieczki poprzez wieki. Przykładów z historii jest niezliczona ilość. Pytaliśmy o perspektywy, z jakich rozpatrujemy to zja…
 
W końcu poczuliśmy się dorośli. Wyszliśmy już z okresu dziecięcego, przestaliśmy być obiecującymi nastolatkami. Wprawdzie nikt nie wręczył nam dowodu pełnoletności, ale nagranie 19 odcinka podcastu #2historykow1mikrofon otworzyło nowy okres. Tematem kolejnej rozmowy nie były jednak wspomnienia , choć sprawa doświadczenia pokoleniowego wisiała w pow…
 
Ileż to razy powtarzamy, że podróże kształcą. Wreszcie po całych miesiącach pandemicznej posuchy wyjazdowej jeden z nas był krótko w Berlinie. Poza załatwieniem spraw służbowych znalazł szczęśliwy nieco czasu, by odwiedzić jedną z największych księgarni. O obecności książek o Polsce na jej półkach właściwie trudno mówić... Sąsiad za Odrą pozostaje …
 
Jak to jest, gdy jeden z rozmówców deklaruje nieprzygotowanie? Czy tytuł profesora i szerokie horyzonty mogą uratować? Wydaje się, że po kilku sekundach, no może kilkunastu rozmowa powinna być przerwana. Dla autorów podcastu #2historykow1mikrofon nie ma nic niemożliwego. Potrafią wypowiedzieć się na każdy temat. Czy tak faktycznie jest, możecie się…
 
W ostatnich latach rozkwitają nam historie alternatywne. Półki księgarskie oferują coraz więcej tego typu literatury. Czy podobnie jak w przypadku polityki historycznej, historia alternatywna jest tylko słowem wytrychem? Co chce się przekazać za pomocą tego pojęcia? Czy taka narracja może znaleźć zastosowanie w edukacji szkolonej i akademickiej? Ja…
 
Co ma dąb wspólnego z inteligencją? Na pierwszy rzut oka niewiele. Jednak po wysłuchaniu nowego odcinka podcastu #2historykow1mikrofon, wszystko stanie się jasne. Jak zdefiniować pojęcie inteligencja? Czy pojęcie to ogranicza się tylko do Europy Środkowo-Wschodniej? Jaka jest rola elit w społeczeństwie? Jakie mają zadania? Czy umasowienie społeczeń…
 
Obchodziliśmy właśnie niedawno kolejną rocznicę wystąpień sierpniowych, a jednocześnie za naszą granicą obserwujemy wielotysięczne wystąpienia mieszkańców domagających się zmian politycznych. Chyba nie mamy wątpliwości, że w obu przypadkach chodzi o ‚ruchy masowe’. Czy jednak każde wystąpienia dużych grup ludzi prowadzą do zmiany – obojętnie: gospo…
 
Kto z nas nie pamięta filmu sprzed lat „Szatan z siódmej klasy” i tytułowej piosenki, która zaczyna się od słów: "Lato, lato, lato czeka / Razem z latem czeka rzeka / Razem z rzeką; czeka las / A tam ciągle nie ma nas”. Podobne uczucia mieliśmy, gdy przystąpiliśmy do nagrywania najnowszego odcinka. Wakacje już rozpoczęte, za oknem świeci piękne sło…
 
Nie każda popularna, fikcyjna opowieść jest mitem. Warto odróżnić legendy, propagandę, wszelkiego typu narracje o dydaktycznym czy pragmatycznym charakterze od mitu. Mit to szczególnie podniosła, ale też bardzo ogólna forma, która obrasta treścią w zderzeniu z konkretnym kontekstem kulturowym. A jednocześnie opisuje i wyjaśnia fundamentalne kwestie…
 
W trakcie poprzedniego odcinka zastanawialiśmy się nad przyczynami popularności pojęcia „narodu” w dyskursie publicznym. Miniona kampania wyborcza kandydatów na prezydenta Rzeczpospolitej ujawniła nieodpartą pokusę do używania stereotypów narodowych. Stereotypy narodowe jako element kampanii propagandowych różnych ruchów politycznych występowały ba…
 
W jednym z listów komentujących nasz poprzedni podcast dotyczący Polaków na Śląsku padło pytanie o nasz stosunek do narodu śląskiego. No właśnie, dlaczego samo pojęcie narodu Ślązaków w Polsce budzi emocje? Czy potrafimy sobie wyobrazić wspólnotę obywateli Polski złożoną z członków wielu narodów? Czy inaczej podchodzi się do pojęć narodowości i nar…
 
Co mają wspólnego czereśnie z obrazem? Właśnie zaczął się sezon. Czy można sobie wyobrazić lato bez czereśni? Obrazy, obrazy… #2historyków1mikrofon zebrało się po raz dziesiąty. Wprawdzie miał to być temat luźny, niezobowiązujący, jednak wyszedł… Zresztą w poniedziałek będzie można się samemu przekonać. Jaką rolę pełni obraz we współczesnych opowie…
 
Na początku lat 90. ubiegłego wieku francuski badacz Jacques Le Goff miał powiedzieć, że historia będzie czynić postępy tylko w ramach interdyscyplinarności. Od tego czasu pojęcie to jest deklinowane przez wszytki przypadki. Co rozumiemy pod tym pojęciem? Czy zawiera ono konkretną treść i program, czy jest tylko wydmuszką naukową? Jak sprawdza się …
 
Jednym z największych osiągnięć ludzkości jest tworzenie, przekazywanie i przechowanie informacji. W ostatnich kilku dziesięcioleciach czas i przestrzeń związane z informacją skurczyły się do global village. Wydarzenia z jednego miejsca planety są odbierane w czasie rzeczywistym w innym miejscu, często oddalonym o tysiące kilometrów. Co robimy z ty…
 
UniversitasUniwersytet to wspólnota dumna ze swych profesorów i studentów. Jedni nie istnieją bez drugich. Co sprawia, że ta instytucja jest tak wyjątkowa? Jak wytłumaczyć fenomen jej długiego trwania? Należy podkreślić, że uniwersytet należy do jednej z najstarszych instytucji nieprzerwanie funkcjonujących w Europie. Pomimo licznych kasandrycznych…
 
Dla jednych napój bogów, dla innych niezbędny, choć nieco banalny towarzysz posiłków czy przyjęć. Napoje alkoholowe towarzyszą nam… od zawsze. Ale jest jeden, o statusie wyjątkowym, wręcz sakralnym. Nie będziemy się silić na poetyckie tony, raczej nam obce. Iluż to poetów i pisarzy opisywało jego zalety… Tak, to wino. W języku polskim, niemieckim, …
 
W doświadczaniu świata przez człowieka emocje mają podstawowe znaczenie. Tego w gruncie rzeczy banalnego stwierdzenia nie ma potrzeby rozwijać. Jeśli jednak spojrzymy na problem historii i emocji, to znaleźliśmy temat wart niejednej dyskusji. Podczas naszej rozmowy zastanawialiśmy się, jak to się dzieje, że emocje tak trudno przenieść na karty opra…
 
Kryzysy w sposób niezwykle ostry uwypuklają problemy domagające się rozwiązania. O ich istnieniu zwykle widziano, nawet analizowano je, czasem formułowano programy zaradcze, czasem coś robiono, jednak bez specjalnej determinacji. Obecna pandemia coronovirusa także jest takim silnym reflektorem, ujawniającym szereg słabości naszych czasów. Przed kil…
 
Polacy na Śląsku... temat aktualny co najmniej od wieku. Czy region nad Odrą to ziemia niemiecka od zawsze? Czy wręcz przeciwnie - polska od zawsze? Kiedy region stał się częścią wspólnoty niemieckiej, a kiedy przestał być polski? Wreszcie - czy po 1945 r. Polacy 'wrócili do siebie', czy wręcz przeciwnie, skolonizowali obce ziemie i pozostali do dz…
 
Inspiracją do naszej rozmowy była rocznica zakończenia II wojny światowej. W nawiązaniu do tej ważnej daty, zastanawialiśmy się, czy zawsze obchodzono rocznice, jeśli tak, to jak wyglądało to we wcześniejszych epokach, co różni obchodzenie rocznic w dawniejszych epokach od obecnego? Na licznych przykładach pokazaliśmy, że w kulturze europejskiej ob…
 
Dwóch historyków, jeden mikrofon. ZapowiedźPrzejście na home office, wymuszone pandemią wirusa covid-19, skłoniło nas do realizacji różnych zamierzeń, które wcześniej przegrywały z innymi, bardziej naglącymi zadaniami. Nie oznacza to, że nie inicjowaliśmy różnych działań naukowych czy popularyzatorskich. Robiliśmy na tych polach całkiem sporo. Zacz…
 
Loading …

Skrócona instrukcja obsługi

Google login Twitter login Classic login