show episodes
 
Ź
Źródłosłów

1
Źródłosłów

Polskie Radio S.A.

Unsubscribe
Unsubscribe
Co tydzień+
 
Hasła, słowa klucze, codzienne, pospolite wyrazy - przewijają się w naszym codziennym życiu, wyrażeniom często bardzo powszechnym i pospolitym, których pełne znaczenie czasem nam umyka. Aby je sobie przypomnieć, sięgamy do kultury ludowej. Sprawdzamy ich dokładne znaczenia, pochodzenie i funkcje, dzisiaj już zapominane albo mylone. Gościniec, plewy, kłosy czy dąb niosą za sobą o wiele więcej niż nam się wydaje. Te i podobne tajemnice zgłębiamy w tym cyklu.
 
W czwartkowej audycji redakcji ukraińskiej Radia dla Zagranicy mówimy o różnych zjawiskach polskiej kultury tradycyjnej - o regionach, ich tradycjach, zwyczajach, świętach i towarzyszącym im tradycjom, festiwalach. Przybliżamy muzykę, instrumenty, tańce, środowisko folkowe. Czemu? Po to, żeby prezentować różne wątki polskiej kultury tradycyjnej ukraińskim słuchaczom, dla których ta kultura wciąż jest mało znana. Co tydzień w naszym magazynie słuchamy wywiadów, reportaży, relacji czy historii ...
 
P
Pierwsze kroki

1
Pierwsze kroki

Polskie Radio S.A.

Unsubscribe
Unsubscribe
Miesięcznie+
 
Każdy z odcinków jest monografią jednego z polskich tańców - opowieścią o jego pochodzeniu, umiejscowieniu na etnograficznej mapie Polski. Tańce przybliża Mariusz Żwierko - tancerz i choreograf, kierownik artystyczny Zespołu Pieśni i Tańca "Kurpie Zielone". Jak tańczyć - pokazuje zespół Woda na Młyn. Audycję przygotowuje Piotr Dorosz.
 
Loading …
show series
 
Właściwie od pierwszego odcinka pytaliście: kiedy Tadeusz Drozda? Kiedy “Śmiechu warte”? Odpowiadamy: dziś! Trochę to trwało, ale wreszcie udało nam się umówić z dyżurnym satyrykiem kraju. Z p. Tadeuszem rozmawiamy o przeszłości, ale nie tej najodleglejszej. Pytamy, z czym wiązała się dla polskiego satyryka transformacja ustrojowa. Jak zmienił się …
 
Najlepsi przyjaciele człowieka, towarzysze, pomocnicy, a w dawnych czasach – często jedyna gwarancja przeżycia. Tym były i nadal są dla nas zwierzęta. Choć dziś już do czynienia mamy raczej tylko z psami czy kotami, to kiedyś człowieka otaczały gęsi, sarny, kaczki, krowy i całe mnóstwo innych stworzeń, dzięki którym mógł żyć. W najnowszym odcinku c…
 
У Концертній студії Польського радіо ім. Вітольда Лютославського 10 січня відбувся концерт колядок з Лемківщини, Бойківщини і Надсяння у виконанні лауреата 1-ї премії Фестивалю Польського радіо «Нова традиція» гурту «Вернигора» із Сянока та перемиського гурту «Крайка»
 
Ewa, Beata, Justa, Marta, Bogna, Ola, Anna, Joanna, Kinga, Ida, Wiola, Monika, Ada, Patrycja, Dominika Czy ta wyliczanka to dobry sposób na rozpoczęcie opisu odcinka podcastu? Nie, ale z jakiegoś powodu to perfekcyjne rozpoczęcie jednej z najsłynniejszych płyt zespołu T.Love, czyli "Prymityw". W 1993 roku T.Love znalazł się w bardzo trudnym momenci…
 
Традиція колядування серед української громади на Підляшші – давня і цікава, колядки, які тут співають, виконують також і в церквах, але є такі, що звучать лише на колядуванні у домівках. Ця традиція є однією із важливих складових збереження української ідентичності на Підляшші
 
Informowało o muzyce i demoralizowało. Pokazywało zdobycze Zachodu i tworzyło kolejne pokolenia KONDONIARZY (tak, tego słowa naprawdę używano w odniesieniu do użytkowników i użytkowniczek prezerwatyw w polskiej telewizji lat 90.). Bawiło komiksami fotograficznymi (tzw. FOTOSTORY) i odsuwało nastolatków od Kościoła. Polskie, a jednak niemieckie. Peł…
 
Jaglana, gryczana, manna, bulgur czy jęczmienna – kasza od zawsze obecna była na polskich stołach. Kiedyś towarzyszyła narodzeniu dziecka, jako ofiara i wróżba pomyślności, obowiązkowo zaręczynom i weselu, a także każdemu, zwykłemu dniu w życiu mieszkańca wsi. Na czym polegają jej magiczne właściwości i skąd jej rola w naszej kuchni, niegdyś tak wa…
 
На Підгаллі ми віримо у те, що Ісусик народився під горою Ґєвонт, під Татрами, у курені, у холоді, у вбогій шопці, адже саме так написано у Святому Письмі. Першими до Ісуса прибули пастухи, а пастирі – це ми, ґуралі, які, як добрий пастир, дбають про свої вівці, – розповідає Кшиштоф Требуня-Тутка
 
"Moja ciotka kupiła bunkier w ramach przygotowań do problemu roku 2000. Gotowy był dopiero w 2009. Wtedy ciotka twierdziła, że zainwestowała w niego z okazji apokalipsy Majów z 2012" - to jedna z wielu historii związanych z tzw. pluskwą milenijną, jakie da się znaleźć w amerykańskim internecie. Dziś można się pośmiać, a najntisowe przewidywania mog…
 
Za nami Wigilia Bożego Narodzenia, wyczekiwane nadejście dobrej nowiny i rozpoczęcie najbardziej rozśpiewanego czasu w roku. Dziś także świętować będziemy przy suto zastawionych stołach, na których znajdują się nie tylko pyszne, ale i bardzo znaczące potrawy. Do nich zaliczają się obowiązkowo grzyby. O tym, dlaczego bożonarodzeniowa uczta nie może …
 
У християн західного обряду завершується Адвент - Різдвяний піст, що сповнений різних традицій і звичаїв. Одним із них є гра на ліґавці - давньому пастушому інструменті, що мав різну симфоліку і значення під час Адвенту. Про це розповідає етномузикоголог, музикант, журналіст Радіоцентру народної культури Польського радіо Пьотр Дорош…
 
O co chodzi w Świętach Bożego Narodzenia? O to, by spotkać się z najbliższymi i życzyć sobie wszystkiego, co najlepsze. Żeby poszukać tego, co nas łączy, a nie dzieli. Żeby pośpiewać wspólnie kolędy, obdarować się prezentami i posmakować pysznej kutii. Oraz żeby obejrzeć ten najntisowy film, w którym Joe Pesci dostaje postrzał w jajca, a potem płon…
 
Czas na kolejny odcinek z cyklu "Źródłosłów". W nim coś bardzo dobrze znanego, i ważnego zwłaszcza na wigilijnym stole, przy którym już za kilka dni zasiądziemy. Kapusta... Sama jej nazwa, wywodząca się od łacińskiego caputium (Kaputium), czyli głowa, od razu przywołuje popularne, choć mało pochlebne przysłowie. W formie kiszonej jest dobrodziejstw…
 
У радіожурналі «Витоки» ми відправимось до Любліна, де у минулі вихідні відбувся 31 Міжнародний фестиваль народної музики «Фолькові Миколайки» - один із перших фестивалів фолькової музики у Польщі, майданчик для молодих колективів, що грають фольк, а також справжнє свято народної музики з найрізноманітніших куточків світу…
 
"Japonię, kraj ludzi spokojnych i zrównoważonych, ogarnęło nowe szaleństwo wirtualnego zwierzaka. Obiektem pożądania milionów Japończyków, od dzieciaków po najstarszych, jest elektroniczny ptaszek rozmiarów jajka" - tak Tamagotchi przedstawiono widzom w Panoramie w roku 1996. Od premiery słynnej zabawki mija właśnie 25 lat - warto przyjrzeć się tem…
 
Dlaczego w naszym intro słychać głos Tadeusza Drozdy? Jakie najntisowe dzieło wysłalibyśmy w kosmos, żeby pochwalić się innym cywilizacjom? Ile osób pracuje przy Podcastexie? Czy mamy jakieś najntisowe crushe? A czy papież lubi… A zresztą, co Wam będziemy mówić. Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w naszym JUBILEUSZOWYM Q&A. Bardzo dziękuje…
 
Dzisiaj robi się z tego solidne łóżka czy szafy, i na tym kończą się nasze skojarzenia z tym drzewem. Ale BUK, zwłaszcza dla górali, ma wiele znaczeń. Już u dawnych Słowian odgrywał ważną rolę, a starożytni Rzymianie uważali go za drzewo szczęśliwe, symbol miłości, płodności i cierpliwości. O buku w naszym cyklu "Źródłosłów" opowie nam teraz języko…
 
Czas na kolejny odcinek z cyklu "Źródłosłów", a w nim świetnie znane słowo. Ma najprawdopodobniej pochodzenie praindoeuropejskie, występuje w językach słowiańskich, pragermańskich i sanskrycie. W języku starogermańskim to hlaiba, w starogockim - hlaifs, staroislandzkim - hleifr. Chodzi oczywiście o... chleb! Jak na coś powszedniego, codziennego i z…
 
Гра до танцю кардинально відрізнялася від сценічних вистав перед журі. Це була гра, яку диктував танцюрист. Треба було відразу реагувати на його потреби. Старші музиканти завжди розповідали, що вони не переставали грати, коли бачили, що люди не перестають танцювати. Танець не міг тривати дві хвилини, - розповідає музикант Матеуш Рашевський…
 
Jan Paweł Dwieście Drugi jeszcze nie nadszedł, za to w przyszłym roku minie 25 lat od premiery „12 groszy” Kazika Staszewskiego. Płyty dziwacznej i zarazem niezwykle popularnej. Promowanej ekscentrycznym, nieradiowym (bo długim i pełnym bluzgów) singlem, który mimo wszystko pod koniec najntisów hulał po rozgłośniach aż miło. Nagranej pod wpływem dz…
 
Bardzo dobrze znają ją dziś hodowcy koni, bydła czy owiec, dawniej żadne gospodarstwo nie mogło się bez niej obyć. Ale mimo że to tak prozaiczna i powszechna niegdyś rzecz, współcześnie mało kto ma z nią do czynienia. Sieczka, to kolejny termin w naszym cyklu "Źródłosłów", ma dla wielu zapewne tylko znaczenie symboliczne. Czyli jakie? To wytłumaczy…
 
Це одна із найважливіших подій для всіх, хто займається цим стилем у музиці – для музикантів, продюсерів, музичних журналістів, критиків, організаторів етно-фестивалів
 
Mario, Contra, Duck Hunt, Micro Machines, Chip i Dale, Batman - mógłbym tak wymieniać i wymieniać, bo przecież tytułów było aż 9999999. I to na jednym kartridżu! No dobra, aż tyle to nie było, to była ściema :( Ale i tak było super, co wiedzą wszyscy ci, którzy zetknęli się z tą legalną (w Polsce do 1994) podróbą konsoli Nintendo. Skąd wziął się Pe…
 
Ostatnie kilka dni spędziliśmy, obchodząc święta poświęcone zmarłym. Z tej okazji wspominaliśmy nie tylko swoich bliskich, lecz także dawne tradycje pogrzebowe. Dziś w kolejnym odcinku Źródłosłowu jeszcze raz pochylamy się nad grobami, a raczej nad mogiłami - różne znaczenia tego słowa przybliży nam językoznawca, kulturoznawca, folklorysta, prof. J…
 
W kulturze ludowej wiele znajdziemy słów brzmiących już dziś wręcz egzotycznie, o niejasnym znaczeniu. Bardzo dużo wiąże się ze zbożem i jego obróbką - jednym z najbardziej płodnych tematów, inspirujących rozwój nie tylko zwyczajów, ale i języka. Słowem, które się do tego odnosi, i o którym w kolejnym odcinku „Źródłosłowu” opowie językoznawczyni dr…
 
W kulturze ludowej temat zboża i jego obróbki jest niezwykle płodny. Inspiruje rozwój zwyczajów, ale i języka. W kolejnym odcinku „Źródłosłowu”, cyklu w którym zgłębiamy tajemnice słów przewijających się w mowie codziennej sięgamy do słowa „plewy”. Z pozoru bezwartościowe odpadki przy obróbce zboża okazują się być bardzo przydatnymi półproduktami… …
 
To symbol siły i potęgi, ze względu na swoje rozmiary, oraz niepoddawania się upływowi czasu – system korzeniowy utrudnia bowiem wywrócenie przez wiatr. W mitologii greckiej było poświęcone Zeusowi, w starożytnym Rzymie wiązano z nim powstanie świata. Tym drzewom, jako jedynym, nadaje się imiona. Dąb, bo o nim mowa, był bohaterem drugiego odcinka Ź…
 
Słowo "gościniec" pochodzi od czasownika "gościć" i ma przynajmniej trzy znaczenia. Przede wszystkim jest to szeroka droga wiejska, to także zajazd czy karczma przydrożna, oraz dawne określenie drobnego upominku, który wręczano po powrocie z podróży. W pierwszym naszym spotkaniu z nieoczywistymi terminami naszym przewodnikiem jest językoznawca, kul…
 
Ми намагаємося повернути цьому народному танцю цінність, так, як це було колись. Колись усі люди танцювали, вчилися танцювати, колись для людей це було щось абсолютно звичне. І сьогодні ми бачимо, що людям це потрібно. Більшість цих людей, які тут є, взагалі ніколи не танцювали таких танців», - розповідає постійний відвідувач Сцени польських танців…
 
Ach, mili państwo, nie ma to jak góry, jak wejść na Gubałówkę, na Krywań, na Giewont, ucałować krzyż, powiedzieć dzień dobry na szlaku, zamęczyć konia, przejść po Krupówkach, to właśnie góry, a jak góry to co, to wiadomo, że kwaśnica, że żur w chlebie, sam chleb, ale i z serem, i oscypek, i placek po zbójnicku, po węgiersku, no każdy placek, i rusk…
 
У Живєцькому Бескиді ми стараємося розвивати наші танці, але розвивати своєрідним чином, адже впродовж років вони були присутні лише на фестивальних сценах, під час конкурсів, у репертуарі регіональних колективів. А зараз ми хочемо цим танцям повернути ужиткову форму, граючи їх на різного роду танцювальних забавах, - розповідає музикант Рафал Балас…
 
Żubr, bóbr, łoś, lis, wilk, kuna, koń, wydra, ryjówka, zając – to są zwierzęta, które żyją w Polsce i wysłuchały już 21. odcinka "Podcastexu". Czy coś tam. W najnowszym epizodzie przyglądamy się drugiemu filmowi wyreżyserowanemu przez Olafa Lubaszenkę - i zarazem jego największemu sukcesowi, wspominanemu do dziś dzięki ekscentrycznemu castingowi, K…
 
До тепер у наметі танцю люди часто вперше потрапляли у такий музичний світ, у такий космос. Вони із захопленням спочатку дивилися, згодом робили перші кроки. Іноді таким відкривачем танцю був «chodzony», тобто полонез, танець, що доволі легко вводить у тривимірність. Також він є доволі поширений. Потім виявлялося, що ще декілька кроків, декілька ру…
 
Wybierasz bramkę numer jeden, bramkę numer dwa, kopertę, sejf, zawartość kolorowego pudełka czy tamten słoik? Decyduj! Wszak gdzieś tam są kluczyki do Fiata 126p, gdzie indziej stoi pozłacany zestaw akcesoriów łazienkowych w komplecie z rocznym zapasem słodzika, a jeszcze gdzie indziej kot Zonk. Powodzenia! "Idź na całość" nie było mądrym programem…
 
Коли говорити про різницю між католиками і православними, то у цей осінній період згадування померлих, а конкретно 1-2 листопада, католики в основному відвідують могили, запалюють свічки, а потім вечеряють вдома, але ця вечеря так не акцентується, як у православних, - розповідає білоруська дослідниця, культурологиня, етнографиня Алена Ляшкевіч…
 
Niewiele było w latach 90. polskich płyt, które namieszały równie mocno, co debiut Kalibra 44, od którego premiery mija właśnie 25 lat. Trzej raperzy o dziwnych ksywkach: Ś.P. Brat Joka, Mag Magik I i Lord MM Dab (znani później jako Joka, Magik i Abradab) stworzyli coś, co nikogo nie pozostawiło obojętnym. Ani krytyków ("moja żona powiedziała, że w…
 
Jak sprawić, by brodatemu mężczyźnie wyrosły na głowie dwa joysticki? Co łączy polską heroinę i wydawnictwa edukacyjne? Czy w disco polo jest miejsce dla nieheteronormatywnych zachowań? Kto przychodzi nocą? Te pozornie niezwiązane ze sobą pytania składają się w spójną całość w najnowszym odcinku Podcasteksu. Tym razem porozmawialiśmy o najgorszych …
 
Фридерик Шопен народився в космосі традиційної музики, яку знав, розумів, любив, за якою сумував і яку використовував як елемент своєї музичної мови, особливо у мазурках, - розповідає музикант Януш Прусіновський
 
"Słyszałem kiedyś, że w czasach wiktoriańskich w Anglii całe wychowanie seksualne ograniczało się do tego, że matka mówiła córce przed jej nocą poślubną: 'zamknij oczy i myśl o Anglii'. I jakoś kobiety rodziły po czworo, pięcioro czy nawet więcej dzieci, i było zdecydowanie mniej rozwodów niż dzisiaj. Warto o tym pomyśleć" - pisał ks. Piotr Pawluki…
 
Po ostatnim odcinku o polskich "one hit wonders" nadesłaliście uwagi - a gdzie ten, a gdzie tamta, a zespół X miał w sumie dwa, a nie jeden hit. No to mamy dla Was suplement, ułożony już nie według naszych sympatii, ale chronologicznie. Oto 10 kolejnych piosenek, które mniej lub bardziej od biedy można byłoby uznać za pojedyncze hity różnych polski…
 
Гуцульський письменник, громадський і політичний діяч Петро Шекерик-Доників є автором першого роману гуцульською говіркою «Дідо Иванчік». Найголовніше у громадсько-політичній, культурній діяльності Петра Шекерика-Доникового є те, що він хотів показати світові те, що гуцули – це культурні люди, духовні, аби не казали, що це дикі люди…
 
Wieczorami chłopcy nagrywają Podcastex, jak śpiewał klasyk. Czy jakoś tak. No, w każdym razie usiedliśmy któregoś wieczora i nagraliśmy piętnasty odcinek o "Miłości w czasach popkultury" zespołu Myslovitz - jednej z najgłośniejszych polskich płyt końca lat 90. Jak to się stało, że grupa chłopaków z Mysłowic osiągnęła sukces w Polsce i jak to się st…
 
Можу сказати, що ще ніколи я не зробив інструменту, яким би був повністю задоволений. У кожному інструменті майстер бачить щось недосконале. Якщо я і зроблю інструмент, яким буду повністю задоволений (в чому я сумніваюся), то перестану їх тоді робити взагалі. Але, думаю, цього ніколи не станеться, - розповідає майстер народних інструментів Станісла…
 
Kto przebierał się na antenie za plemnika i gadał głupoty o porach w prezerwatywie? Kto deptał płytę Liroya i jechał po Kaziku za teksty z połowy lat 90.? Kto był otwarcie transfobiczny i homofobiczny na wizji i w tekstach? Kto używał słowa na "p" w stosunku do homoseksualistów, ale zarazem oburzało go bluzganie w mediach? No jak to kto? Wojciech C…
 
"Sara" Macieja Ślesickiego była w 1997 hitem. Może nie tak dużym jak pochodzący z tego samego roku "Kiler", ale większym niż na przykład disnejowski "Herkules". A to już coś. Film z Bogusławem Lindą i Agnieszką Włodarczyk zobaczyło w kinie ponad 700 tysięcy osób, kolejne setki tysięcy załapały się na chętnie puszczane telewizyjne powtórki. Dużą czę…
 
W połowie lat 90. byli prawdopodobnie najważniejszym polskim zespołem, choć cień na ich karierę rzucały dyktatorskie zapędy lidera. W najnowszym odcinku rozmawiamy o Anicie Lipnickiej, Robercie Jansonie i polskim najntisowym popie. Oraz, rzecz jasna, o najpopularniejszej płycie w karierze Varius Manx pt. "Elf".…
 
Czy papież lubi gumę Turbo żuć? Tego się już nie dowiemy, gdyż „nie wie nic o takiej gumie”. Z najnowszego odcinka Podcasteksu dowiecie się natomiast, jak wyglądała praca przy emitowanym od 1990 roku programie „Ziarno” oraz w jaki sposób mogła wpłynąć na stosunek dziecięcego aktora do katolicyzmu – poznacie też pyszną anegdotę na temat wizyty Jana …
 
Kim jest Paweł Kukiz dziś - wszyscy wiemy ( ͡° ͜ʖ ͡°) W latach 90. też wszyscy wiedzieli, choć zdecydowanie mniej osób chciało go nazywać tak brzydko, jak chcą dziś. O tym, kim Paweł Kukiz był i skąd wziął się jego obecny pomysł na siebie, rozmawiamy w dziesiątym odcinku Podcastexu!
 
«Vołosi» дебютували у 2010 році на фестивалі Польського радіо «Нова традиція». Там вони отримали всі можливі і неможливі нагороди. Через рік вони отримали Гран-прі Svetozar Stracina для найкращого музичного твору world music в Європі на конкурсі Європейської мовної спілки. У 2012 році перший альбом гурту був у ТОП 20 World Charts Europe. З того час…
 
Loading …

Skrócona instrukcja obsługi

Google login Twitter login Classic login