Współpraca międzynarodowa i mądre wsparcie rozwojowe są kluczem do trwałej zmiany. Ideę tę ilustruje projekt Fundacji Ekonomicznej Polska - Afryka Wschodnia, która od lat angażuje się w rozwój przedsiębiorczości i edukacji rolniczej w Tanzanii, u podnóża Kilimandżaro. Założyciele Fundacji, Małgorzata i Robert Zduńczyk, wykorzystali doświadczenia po…

„Dom jest tam, gdzie są książki”. Czym jest literatura dziecięca w czasie wojny? Terapią? Formą oporu? A może czystą czułością? W specjalnej mini-serii podcastu Glubb Dub Drib gościła stypendystka Rozstajów Olha Kuprian – pisarka, eseistka i autorka literatury dziecięcej, która mieszka i tworzy w Kijowie. Kuprian rozmawiała z Marcinem Gaczkowskim o…

Co robi poeta w strefie wykluczenia? Czy wypada dowcipkować z tragedii? Dlaczego ukraiński czarny humor jest aż tak czarny? Ihor Kruczyk – poeta, tłumacz, eseista i „prawie likwidator” skutków katastrofy w Czarnobylu – opowiada o języku w czasie wojny, absurdach historii i śmiechu, który bywa ostatnią deską ratunku. Marcin Gaczkowski rozmawia z Iho…

Prof. Marcin Czyżniewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika wyjaśnia, jak działa opieka dyplomatyczno-konsularna w praktyce i jakie prawa mają obywatele UE za granicą. Co zrobić w razie utraty dokumentów i jak wygląda ewakuacja w sytuacjach kryzysowych? Ekspert z UMK omawia też pułapki prawne, które mogą zaskoczyć turystów – od zakazanych leków po l…

W dzisiejszym świecie, gdzie systemy prawne stają się coraz bardziej złożone, kluczowe jest zapewnienie obywatelom prawa do bezstronnego i niezawisłego sądu. Profesor Radosław Potorski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika opowiada, jak to fundamentalne prawo jest gwarantowane w ramach Unii Europejskiej i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zwraca u…

Jak zasady unijnego prawa wpływają na życie każdego obywatela? Rafał Kuligowski, prawnik i wykładowca akademicki z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zwraca uwagę zasady należące do filarów europejskiego wymiaru sprawiedliwości: domniemanie niewinności, zakaz podwójnego karania za to samo przestępstwo i proporcjonalność kar. Wychodzi przy ty…

Julia Stachiwska – ukraińska poetka, dziennikarka, ilustratorka, autorka książek dla dzieci – opowiada o codzienności po traumie: o życiu pod niebem, po którym wciąż latają drony; o słowach, które nie muszą być wielkie, by coś znaczyć. Czy metafora jest dobra na dobre czasy? Dlaczego rosyjscy żołnierze nie zerwali mapy ze ściany w mieszkaniu Julii?…

Niepewność, nieprzewidywalność, wojna, poczucie zagrożenia, lęki i strachy – to oblicza chaosu, który wydaje się nas otaczać, wkradać się w zjawiska, które jeszcze tak niedawno wydawały się przewidywalne i pewne. Donald Trump stał się symbolicznym burzycielem porządków. Tego amerykańskiego, wewnętrznego, jak i światowego, co powoduje, że nie możemy…

Młodzież Zaporoża, zaledwie 30 km od linii frontu, dorasta w cieniu wojny. Ich codzienność to lekcje online, głęboka izolacja społeczna i strach. W odpowiedzi na te wyzwania, przy wsparciu UNICEF i niemieckiego banku KfW, otwarto nowe centrum młodzieżowe w wyremontowanej, dawnej pralni w starym budynku w stylu Bauhaus. Nowa placówka zapewnia przest…

W niewielkiej cerkwi w skansenie na wyspie Chortyca na Dnieprze rodzina żegna poległego żołnierza. Tu teraźniejszość splata się z przeszłością, tworząc fundament ukraińskiej tożsamości. W tym miejscu dobrze widać, że nie ma Ukrainy bez Kozaków, a Kozaków bez Zaporoża. Stąd też mieszkańcy Zaporoża nie mają wątpliwości, że Rosjanie ich miasta i ziemi…

Czy Nobel dla tłumacza to tylko kwestia czasu? Czy tłumacze muszą zarabiać? Czy grozi im emerytura? I co wspólnego ma Towarzystwo Miłośników Indian ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury? W tym odcinku rozmawiam z Justyną Czechowską – tłumaczką literatury szwedzkiej i matką-założycielką STL, dla której przekład to radocha i wspólnota – nawet jeśli …

Trzecia Brygada Szturmowa słynie w Ukrainie z dokonań bojowych, ale także ze skutecznego marketingu i rekrutacji. Wielu zwerbowanych, młodych ludzi uczy się pilotować dronami w kijowskim "Kill House". Wśród tych, którzy uczą się "maksymalnie efektywnego zabijania wrogów" jest młody Bawarczyk. Uważa, że porządek bezpieczeństwa w Europie runął, a ter…

Koniec wojny, zawieszenie broni, rozejm w Ukrainie są oczekiwane, ale nie za wszelką cenę. Nie tylko żołnierze nie ufają Rosjanom i wiedzą, że wojna nie zakończy się, dopóki Rosja nie zostanie zatrzymana. Siłą.Autor: Wołodymyr Jermolenko, Ilja Borsuk, Bartosz Panek, Jerzy Sobotta, Aleksander Palikot, Jarosław Kociszewski

Czy podglądactwo to powód do wstydu? W której części podcastu aktywujemy fazę drip? Dlaczego pomyleńcy są marchewkami literatury? Zaszczeka czy nie zaszczeka? Odpowiedzi na te - oraz inne – pytania usłyszycie – lub nie – w rozmowie Marcina Gaczkowskiego z Olgą Niziołek. Gościni podcastu, tłumaczka i pisarka, autorka Dzieci jednej pajęczycy, opowie …

Uczestnicy warsztatów "Unia Europejska w praktyce" złożyli cztery petycje do UE. Okazało się to nie być trudne. Rafał Kuligowski z Team Europe Direct tłumaczy, każdy obywatel Wspólnoty ma prawo bezpośrednio zwracać się do instytucji unijnych, które z kolei na te petycje czy skargi reagują. To jedne z praw, które przysługują każdemu obywatelowi UE, …

- Nie kupuję argumentacji, że ograniczenie moich praw jest potrzebne dla zapewnienia bezpieczeństwa - mówi dr Rafał Willa, adiunkt na Wydziale Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wyjaśnia nie tylko, dlaczego bezpieczeństwo nie musi oznaczać ograniczenia praw, ale także tłumaczy czym jest współczesny terroryz…

W spolaryzowanym świecie co raz mniej jest pojęć, które nie budzą kontrowersji. Śmiało można zatem powiedzieć, że dyskryminacja jest zła. Różnice zaczynają się pojawiać, gdy zaczniemy zastanawiać się, czym jest dyskryminacja i jak z nią walczyć. Prof. Radosław Potorski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu wyjaśnia, w jaki sposób z tym wyzwan…

Lekarze kenijskich oddziałów położniczych doceniają pomoc ze strony lekarzy z Polskich. Nawet pozornie proste rozwiązania powodują ogromny spadek liczby śmierci noworodków. Marcin Kiszka, lekarz radiolog i prezes Stowarzyszenia "Leczymy z misją" opowiada o jeszcze ambitniejszych planach Polaków. W jednym z najbardziej zaniedbanych zakątków kraju po…

Organizacje pozarządowe z Polski wspierają zdrowie psychiczne w Ukrainie. Wojna kaleczy nie tylko psychicznie, a pomocy potrzebują nie tylko żołnierze. Szczególnie narażone są tu dzieci. Nawet połowa Ukraińców może potrzebować wsparcia, którego udzielają polskie organizacje pozarządowe realizujące projekty współfinansowane przez program "Polska pom…

Przyznam, że wielką radość sprawiłoby mi stwierdzenie, że władzę daje demokratyczny wybór ludzi, którzy odczuwają jej skutki, a więc się na nie godzą. Magdalena Rigamonti rozmawia z Barbarą Labudą o wyczuciu demokracji i potrzebie zadbania o nią, bo niestety nie jest to jedyna odpowiedź na pytanie o władzę, które stawiamy tym numerem magazynu. Po u…

Czy wystawienie przez Międzynarodowy Trybunał Karny nakazu aresztowania premiera Izraela oznacza, że białoruski dyktator, i jemu podobni satrapowie, powinni zacząć się obawiać o przyszłość? Prof. Pola Cebulak, prawniczka z Wolnego Uniwersytetu w Amsterdamie, przedstawia różnice między tymi przypadkami. Podkreśla przy tym, że oprócz MTK, istnieją in…

Cyrylica, prawosławie, idee pansłowiańskie to tylko część elementów układanki łączącej Białoruś i Rosję z krajami bałkańskimi. Łukaszenka, choć nie tylko on, wykorzystuje te związki dla utrzymania swojego reżimu. Znajduje w ten sposób naturalną bliskość i zrozumienie, jeżeli nie sojuszników. Adam Balcer, dyrektor programowy Kolegium Europy Wschodni…

Białoruś i Rosja skutecznie obchodzą sankcje gospodarcze, a zachód stracił możliwości wpływania na reżim Alaksandra Łukaszenki. Prof. Roman Bäcker, politolog z Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu mówi, dlaczego w takiej sytuacji nie ma prostych rozwiązań. W takich sytuacjach konieczne jest podtrzymywanie kanałów komunikacji, co jest bardz…

Terror w Białorusi, wojna w Ukrainie i nacjonalistyczne szaleństwo Rosjan dominują przekaz i myślenie. Tymczasem Białorusin, Rosjanka i Ukrainka znaleźli przestrzeń dialogu w Polsce. Podczas Festiwalu Niezależnej Kultury Białoruskiej we Wrocławiu pokazali przedstawienie "niesamowita słowiańszczyzna". Henryk Mazurkiewicz opowiada o wadze kultury, pr…

Projekt "Wspieramy Białoruskie Przebudzenie'24" został dofinansowany przez Fundację Solidarności Międzynarodowej w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP kwotą 230 000 zł. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.…

Polskie media białoruskie praktycznie działają na uchodźstwie. Z powodu represji dziennikarze, całe redakcje musiały emigrować. Nawet podtrzymywanie kontaktów w Białorusi stało się niebezpieczne. Dziennikarze mają jednak nadzieję, że kiedyś będą mogli wrócić i ponownie korzystać z wolności słowa na terenie Białorusi. Projekt "Wspieramy Białoruskie …

Maryja Kalesnikawa jest jedna z liderem opozycji białoruskiej. Odmówiła wyjechania z kraju i została skazana na wiele lat więzienia. Złe warunki powodują, że jej życie jest w niebezpieczeństwie. Maryja Kalesnikawa jest jedną z bohaterek tegorocznego maratonu pisania listów Amnesty International. Joanna Rostkowska tłumaczy ideę akcji, ale także wyja…

Igor Bancer jest Polakiem z Białorusi, muzykiem, performerem i więźniem politycznym, który teraz mieszka w Polsce. O realiach więzienia mówi z własnego doświadczenia. Uważa, że w 2020 r. rewolucja była o krok od sukcesu. To się nie udało, ale z reżimem Łukaszenki trzeba walczyć, choć nie przemocą. Mówi, że inne metody są skuteczne, nawet jeśli rezu…

Wpływ na kształt i funkcjonowanie wspólnoty jest jednym z podstawowych praw każdego obywatela Unii Europejskiej. Prawo do wolnych wyborów oznacza możliwość wybierania i bycia wybieranym. Ale za faktem czynnego czy biernego uczestnictwa stać musi poczucie podmiotowości, poczucie sprawczości, co z kolei wymaga wiedzy i zrozumienia procesów, w których…

Warsztaty w ramach projektu UE w praktyce pokazały, że młodzi ludzie różnią się poglądami na temat praw i wartości Unii. Mimo to potrafią i chcą rozmawiać w sposób momentami znacznie bardziej wartościowy niż na co dzień spotykamy w dyskurcie publicznym. Projekt współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Projektu „Building Bridges - Civic Ca…

Unia Europejska już dawno przestała być czymś nowym . Dla młodych Polaków jest tak powszechnym elementem życia, że często nawet nie zauważają jej obecności. Co więcej, nie wyobrażają sobie świata bez niej. To jednak wcale nie oznacza, że Unię Europejską znamy, czy umiemy korzystać z praw, które nam daje. Europeista, prof. Radosław Potorski , podcza…

Trudno ocenić ilu Białorusinów trafiło do więzień za drobne działania, które reżim uznał za wrogie. Głośnych przypadków więźniów sumienia jest niemal 1400. Anna Błaszczak-Banasiak, dyrektorka Amnesty International Polska mówi o potrzebie działań na rzecz represjonowanych i sposobach, w jaki każdy może się zaangażować. Przede wszystkim jednak, to ni…

Dla wielu Ukraińców wojna, choć trwa już ponad dwa lata, oznacza życie w stanie wyjątkowym – bez poczucia bezpieczeństwa, w niepewności co do przyszłości, pod ciągłą emocjonalną presją. W tych warunkach twórczość i sztuka pozwalają na uchwycenie momentów zmieniających całe życie i sensów ginących pod naporem agresji i zniszczenia. Śledzimy aktorów,…

Aleksandr Łukaszenka i Władimir Putin są mistrzami wzajemnych gestów, uścisków. Głęboko patrzą sobie w oczy, ściskają, ale przyjaźni, ani nawet sympatii w tym niema. Dyktator białoruski potrzebuje Kremla, podobnie jak rosyjski prezydent potrzebuje Mińska i tak od bardzo wielu lat. Niemniej nie jest dobry związek. Dr Agnieszka Bryc z Uniwersytetu Mi…

Białoruś i Rosja prowadzą wojnę hybrydową przeciwko Polsce. Jej częścią są wydarzenia na granicy. Gen. Mirosław Różański, przewodniczący senackiej Komisji Obrony Narodowej podkreśla, że jest to wyzwaniem dla państwa polskiego, nawet jeżeli nie stanowi realnego zagrożenia dla państwa. W tej sytuacji to nie wojsko powinno pilnować na granicy. Co więc…

Lekarstwem na braki kadrowe armii ukraińskiej, która odpiera fale rosyjskich ataków na południowo wschodnich odcinkach frontu i atakuje Rosję w obwodzie kurskim ma być nowe prawo o mobilizacji. Weszło w życie w maju, a jego celem jest powołanie do wojska co najmniej 200 tysięcy rekrutów do końca roku. Nowe przepisy wywołują w społeczeństwie frustra…

W „Indeksie Percepcji Korupcji” prowadzonym przez Transparency International Ukraina uzyskała tylko 36 na 100 punktów. To plasuje ją na dalekim, 104. miejscu na 180 badanych. Problem dostrzegają żołnierze, z którymi w Kijowie spotkali się Jerzy Sobotta i Aleksander Palikot.Autor: Bartosz Panek, Jarosław Kociszewski, Aleksander Palikot, Jerzy Sobotta, Magdalena Świerczyńska

Jerzy Sobotta i Aleksander Palikot rozmawiają z młodymi Ukraińcami, dla których taniec, muzyka czy wyszywanka są sposobem na walkę o własną tożsamość. Ukraińska kultura narodowa jest ściśle powiązana z folklorem i teraz przeżywa odrodzenie.Autor: Magdalena Świerczyńska, Aleksander Palikot, Jarosław Kociszewski, Jerzy Sobotta, Bartosz Panek

- W Rosji nikt nie odwołał idei Imperium - mówi żołnierz ukraiński walczący na Charkowszczyźnie. Żołnierze 43 brygady zmechanizowanej stojącej na drodze Rosjan pod Kupjańskiem nie ustępują i zadają wrogowi ogromne straty. Reporterzy spotkali się z nimi, gdy wrócili na tyły po dwóch miesiącach ciężkich walk. Teraz mają czas na odpoczynek, prysznic, …

Podziały, także te głębokie i fundamentalne, nie są niczym nowym. Prof. Eelco Harteveld w rozmowie z Agnieszką Lihnerowicz przekonuje, że są potrzebne dla normalnego funkcjonowania demokracji pod warunkiem, że pozostają w karbach. Adam Balcer pokazuje, że ludzkość przetrwała mimo trudności w ich opanowaniu. Obecnie musimy się jednak mierzyć z podzi…

Peter Pellegrini zwyciężył w drugiej turze wyborów prezydenckich na Słowacji. Jednak prawdziwym zwycięzcą jest populistyczny premier Robert Fico. Dogodny dla Rosji, eurosceptyczny kierunek polityki uzyskał silną legitymację. Tomáš Strážay ze Słowackiego Stowarzyszenia Polityki Zagranicznej nie ukrywa obaw o przyszłość. Nikt za Słowaków nie uratuje …

Brak, czy zła komunikacja strategiczna jest zjawiskiem groźnym. Ułatwia działanie krajom i organizacjom siejącym dezinformację. Polska i inne kraje naszego regionu posiadają odpowiednie kompetencje, ale nadal komunikacja strategiczna wielokrotnie pada ofiarą bieżącej polityki. Korzystają z tego Rosjanie, ale także rozmaici ekstremiści. O roli i wyk…

Co spowodowało, że partia AKP prezydenta Erdogana przegrała wybory lokalne w Turcji? Zmiany pokoleniowe, kłopoty gospodarcze czy krótkowzroczność klakierów otaczających "Sułtana"? Zapewne wszystkiego po trochu. Na pytania Jarosława Kociszewskiego o zaskakujące wyniki wyborów w Turcji odpowiada Adam Balcer.…

Co najmniej 115 osób zginęło w zamachu terrorystycznym na klub Crocus pod Moskwą. 140 zostało rannych. Kreml jak dotąd nie komentuje i nie wskazuje, kto dokonał zamachu. Przyznało się do niego Państwo Islamskie ISIS, ale władze coraz mocniej sugerują, że stały za nim służby Ukrainy. Kijów zaprzecza. Zamach i sposób jego przeprowadzenia budzi jednak…

Władymir Putin ponownie został wybrany na prezydenta Rosji. Głosowanie było mu potrzebne, żeby zademonstrować poparcie obywateli dla polityki ekspansji, oraz uzyskać legitymizację za granicą. Agnieszka Bryc z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu podkreśla, że Zachód powinien odważnie mówić o niedemokratycznym oraz niezgodnym z prawem i normami…

Prof. Apostolos N. Athanassakis, emerytowany profesor Uniwersytetu Santa Barbara w Kalifornii jest wybitnym badaczem antyku i tłumaczem hymnów homeryckich. W dziecińskie, podczas wojny domowej w Grecji w latach 40. ubiegłego wieku, doświadczył obecności świętej, która kojarzy mu się z obecnością bogini opisaną w Hymnie do Demeter. Prof. Krzysztof B…

Nie żyje Aleksiej Nawalny, czołowy rosyjski opozycjonista. Informacja o tym została przekazana przez Zarząd Departamentu Więziennictwa w Jamalsko - Nienieckim Okręgu Autonomicznym. Tam, prawie 2 tysiące kilometrów od Moskwy, znajduje się kolonia karna o zaostrzonym rygorze, w której przebywał Nawalny. Truty przez tajne służby Kremla, uratowany w Ni…

Paweł Reszka, doświadczony polski dziennikarz i wieloletni korespondent dziennika Rzeczpospolita w Moskwie komentuje wywiad Tuckera Carslona z prezydentem Władimirem Putinem. Jakie znaczenie mają historyczne przeinaczenia i kłamstwa prezydenta Rosji?Autor: Michał Żakowski, Paweł Reszka

Wiktor Kotowski spędzał sporo czasu w dzieciństwie i młodości nad rzekami i na bagnach. Dziś jest badaczem mokradeł i ich adwokatem w debacie naukowej i dyskursie publicznym. Uważa, że z ponownego nawodnienia torfowisk i przekształcenia ich w bagna ludzkość może czerpać same korzyści. Gerald Jurasinki chciałby doczekać chwili, gdy torfowiska mokre …

Irańskie rakiety spadły w Pakistanie, Iraku i Syrii. Używają ich też Huti w Jemenie, Hezbollah w Libanie i Hamas w Strefie Gazy. Używają ich też Rosjanie w Ukrainie. Jak wielką potęgą rakietową jest Iran? Dlaczego Teheran chce pokazać teraz, że może zaatakować dowolny cel wokół siebie? Czy ma to związek z wojną Izraela z Hamasem w Strefie Gazy? Wre…