Download the App!

show episodes
 
ROZMOWY NA KONIEC ŚWIATA to popularnonaukowy podcast, w którym znajdziecie rozmowy z naukowcami i ludźmi kultury, a także z pasjonatami historii, poświęcone rożnym aspektom ludzkiej kultury, w czasach spokoju i zagrożenia. Zapraszam Was tym samym do namysłu nad ludzką naturą i naszymi relacjami z otaczającym nas światem. Zgłębiając, przy pomocy moich rozmówców, historię mniej lub bardziej odległych w czasie wydarzeń, zastanowimy się nad tym jacy jesteśmy dzisiaj, a także jakie są stałe i pow ...
 
Radio Naukowe to nowy podcast popularnonaukowy przygotowywany przez dziennikarkę radiową Karolinę Głowacką. Tygodniowo co najmniej (!) dwa odcinki - dwie rozmowy - dwójka ekspertów/ekspertek. Premiery w poniedziałki i czwartki. Tu usłyszysz o tym dlaczego niebo jest niebieskie, dlaczego po alkoholu zachowujemy się tak dziwnie, co jest w szczepionkach nowego typu, o nowej astronomii i falach grawitacyjnych, faktach i mitach genetyki, tajemnicach naszej skóry, energetyce przyszłości, naszej ew ...
 
Interesujesz się astronomią, lotami w kosmos i eksploracją wszechświata? 🔭🚀🛰️ Jeśli tak, to We Need More Space Podcast jest dla Ciebie. Rozmawiam z pasjonatami kosmosu, profesjonalnymi astronomami, inżynierami i naukowcami, którzy robią ciekawe rzeczy związane z kosmosem tutaj w Polsce. Nie tylko w NASA i SpaceX dzieją się kosmiczne rzeczy. Chcesz poznać pasjonatów kosmosu - tak amatorów jak i profesjonalistów? Chcesz usłyszeć jak realizują oni swoje pasje i marzenia do kosmosu i astronomii, ...
 
Loading …
show series
 
Rozmowa z drem Jackiem Karmowskim (Instytut Archeologii UJ) na temat jednego z najważniejszych osiągnięć ludzkości jakim jest miasto. W rozmowie omawiane są najnowsze odkrycia naukowe związane z miastami i sposoby ich badania. Czym jest miasto i jak nauka patrzy na definicje miasta? Kiedy i dlaczego pojawiły się pierwsze ośrodki miejskie? Jak wyglą…
 
Niewykluczone, że niedługo osoba 80-letnia będzie, jak dawny 40-latek. To jest w zasięgu możliwości nauki, ale nauce trzeba pomóc – mówi w Radiu Naukowym prof. Ewa Sikora. A moje oczy powiększały się coraz bardziej, kiedy słyszałam o niezwykle obiecujących badaniach nad spowalnianiem, a nawet cofaniem procesów starzenia. - U człowieka trzeba by zas…
 
Cześć! Troszkę mnie tu nie było. Od jakiegoś czasu nie pojawił się żaden nowy odcinek podcastu We Need More Space ale… Nie nagrywam tego odcinka, aby powiedzieć Ci, że to już koniec. Wręcz przeciwnie, to dopiero początek! Dziś krótko opowiem o tym, co mam w planach na najbliższe tygodnie i miesiące. Mój nowy kosmiczny podcast - Space XYZ! Kiedy now…
 
Czym jest promieniowanie? Dlaczego niektóre jest jonizujące, a inne nie? Co to znaczy i co jonizujące robi z naszym DNA? To niełatwe zagadnienie Darek Aksamit, fizyk medyczny i popularyzator nauki, tłumaczy m. in. korzystając z metafor galerii handlowych, siły Mariusza ''Pudziana'' Pudzianowskiego, a także błyskawicznego zapominania o osobie, z któ…
 
Dlaczego choć wirus ciągle mutuje to tylko czasem wyróżnia się nowe warianty? Dlaczego i czym różnią się od siebie? Czy SARS-CoV-2 może stać się wirusem przeziębieniowym? I wreszcie, dlaczego wirus w ogóle nam szkodzi, zamiast mnożyć się po cichu? W 35. odcinku Radia Naukowego staramy się uporządkować aktualną wiedzę na temat wirusa, który już od p…
 
Cześć! Dzisiejszy odcinek rozpoczyna Patryk, który opowie o tym jak niebezpieczny może być dla nas plaster sera. Czy jest się czego bać? Skąd może brać się nadmierna ostrożność w dobieraniu diety i jakie mogą być tego negatywne konsekwencje? Natomiast fragment Adriana rozbłyśnie niczym diamenty, ponieważ o nich będzie opowiadał. Zarówno o tych natu…
 
Pierwsze wyniki prowadzonego od lat eksperymentu Muon g-2 w Fermi National Accelerator Laboratory Departamentu Energii USA pokazują, że cząstki elementarne zwane mionami zachowują się w sposób, który nie został przewidziany przez obecną teorię, Model Standardowy – informuje strona internetowa Fermilab. Świat obiegła informacja, że być może mamy do …
 
W tym odcinku rozmawiamy o obiektach zwanych kwazarami, zwiedzamy krańce kosmosu, wypytuję, jak możemy wiedzieć, co jest blisko, a co daleko, pojawia się nawet temat ciemnej materii, a także prawdopodobnie smutnej i nudnej przyszłości Wszechświata. Opowiada prof. Agnieszka Pollo z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Narodowego Centrum Badań Jądrowych ||…
 
Rozmowa z dr. Andrzejem Ćwiekiem (UAM i Muzeum archeologiczne w Poznaniu) na temat aktualnego stanu badań nad egipskimi piramidami. W rozmowie pojawia się kwestia pseudonaukowych teorii na temat budowy czy wykorzystywania grobowców faraonów w kształcie piramidy i przyczyn ich powstawania. Czy egipskie piramidy mają jeszcze jakieś tajemnice przed na…
 
Wbrew powszechnej opinii - w średniowieczu dbano o higienę, ale w końcu myć się przestano. Profilaktycznie. Kiedyś wierzono bowiem, że zaraza bierze się po prostu z zepsutego powietrza, więc lepiej się od niego odgradzać, choćby brudem... A żeby sprawdzić czy nie zbliża się niebezpieczeństwo, wystawiano na zewnątrz mięso - jeśli szybko się zepsuło,…
 
Szary, miękki, brzydki, delikatny. Niepozorny. - W ogóle nie widać po nim, że to jest coś, co tworzy nas, naszą i innych zwierząt inteligencję - mówi o mózgu w Radiu Naukowym dr Paweł Boguszewski. - Co więcej, po tej szarej mazi nie widać żadnych emocji. Serce chociaż szybciej zabije, a mózg jest niewzruszliwy - dodaje neuronaukowiec. Mówiąc wprost…
 
Czy gdyby dinozaury miały więcej czasu, to rozwinęłyby inteligencję podobną do naszej, a w konsekwencji cywilizację? Wiemy, że niektóre dinozaury były inteligentne, za takie uważa się welociraptory. Ale czy byłyby w stanie współpracować i komunikować się? Wytworzyć język? Czy ewolucji "zależy" na powstaniu inteligetnych istot? O tym wszystkim rozma…
 
Czy rolnictwo to najgorszy wynalazek człowieka? Nauka o początkach uprawy roślin i hodowli zwierząt. Rozmowa z drem hab. Markiem Nowakiem (prof. UJ, Instytut archeologii UJ) na temat najnowszych ustaleń dotyczących pierwszych rolników. Kiedy i dlaczego człowiek zaczął interesować się uprawą roślin i hodowlą zwierząt? Jak funkcjonowały grupy ludzkie…
 
Jesteśmy przytłoczeni panującą pandemią SARS-CoV-2, nowego koronawirusa. Wirusy powodują u nas przeziębienia, grypę, ospę, opryszczkę, a nawet niektóre nowotwory. Nic dziwnego, że sie ich boimy i nie lubimy. A warto je poznać, bo bez nich życie na Ziemi wyglądałoby najprawdopodobniej zupełnie inaczej. O mniej znanej stronie świata wirusów opowiada …
 
Czy jesteśmy racjonalni? Każdą decyzję podejmujemy rozważnie, po przeanalizowaniu wszystkich za i przeciw? A skąd! To niemożliwe, biologicznie nie do utrzymania. Za to jesteśmy jesteśmy mistrzami w racjonalizowaniu już podjętych decyzji. W tym podcaście rozmawiamy błędach poznawczych, które mają wpływ na nasze decyzje zakupowe, ale również na nas j…
 
O atomach uczymy się już w szkole podstawowej, ich istnienie to dziś wiedza oczywista. Współcześnie wiemy też, że wcale nie są podstawowym budulcem materii, jak sobie to wyobrażano. Jak przez stulecia wyglądały dyskusje, kontrowersje i spory wokół atomów? Jak udowodniono ich istnienie? I jak to jest, że one są - choć są głównie pustką? Opowiada pro…
 
Cześć! Dzisiejszy odcinek rozpoczyna Adrian, który opowie o tym jak zrobić drewno przezroczyste niczym szkło. Jak to w ogóle możliwe? Czy jest to trudne? Czy może ono zastąpić szkło w oknach? Na te i inne pytania znajdziecie odpowiedź w tym odcinku. Z kolei Patryk opowie o tym czym jest bisfenol. Jak to możliwe, że substancja tworzona w milionach t…
 
Wytrwałość - to oznacza nazwa nowego łazika, który pracuje na Marsie. Perseverence ma wytrwale szukać śladów życia na Czerwonej Planecie, która kiedyś najprawdopodobniej w niczym nie przypominała współczesnej pustyni. Czy znajdzie? A może niedługo będziemy świadkami oglądania żywego organizmu na Marsie, bo swoją stopę postawi tam człowiek? Rozmowa …
 
U orangutanic, szympansic, gorylic, gepardzic, słonic czy kotek wszystko działa logiczne - jest ciąża, jest lakcja, to powiększa się gruczoł przeznaczonych do karmienia młodych. U ludzi tej logiki brak. Kobiece piersi - po okresie dojrzewania - są powiększone stale. Nawet jeśli kobieta nigdy nie zaszła w ciążę i nigdy nie karmiła. Skąd ta wyjątkowo…
 
Profesor Magdalena Fikus jest znakomitą biochemiczką, niestrudzoną popularyzatorką nauki, fantastyczną, niezwykle otwartą osobą. Bez przesady mogę napisać, że to ona wprowadziła mnie do świata nauki i naukowców. Rozpoczęła studia biologiczne w 1953 roku, przez ponad 60 lat była aktywną naukowczynią i popularyzatorką nauki. W tym czasie w dziedzinac…
 
Dlaczego wirusy przeskakują między gatunkami? Czy możemy to powstrzymać? Dlaczego patogeny są pato, czyli nie moglibyśmy wszyscy żyć w zgodzie? W Radiu Naukowym rozmawiamy o niekończącym się wyścigu zbrojeń między patogenami, a ich ofiarami. Jest o medycznych zastosowaniach nicieni, pochodzeniu wirusa HIV, a także o tym, czy może kiedyś przyjść zar…
 
Słońce jest sporym obiektem. Ma średnicę ok. 1,4 mln kilometrów. To teraz wyobraźcie sobie, że ten ogrom zostaje zgnieciony do obszaru, który zmieściłby się między warszawskim Żoliborzem a Kabatami, czyli miałby średnicę ok 20 kilometrów. Takie ekstrema w świecie istnieją - to gwiazdy neutronowe. Mamy z nimi bezpośrednie związki, bo bez nich prawdo…
 
Wiecie, że na Ziemi prawdopodobnie jest ponad milion wulkanów? Dużo, prawda? Nie wszystkie jednak są tak widoczne, jak Etna, do której erupcji widowiskowej i niebezpiecznej doszło pod koniec lutego. Dlaczego te niezwykłe dziury w Ziemi istnieją? Dlaczego dochodzi do wybuchów? Jak szybko może pędzić lawa? I dlaczego nasze wulkany to przy pozaziemski…
 
Cześć! Dzisiejszą odsłonę rozpoczyna Patryk, który opowie o tym jakie trucizny wywołują chorobę Parkinsona. Czy pestycydy są neurotoksyczne? Co może uszkadzać Twój mózg? Adrian natomiast sprawdza dlaczego i w jaki sposób zwierzęta zmieniają kolory, skupiając się na jednym z najsłynniejszych przykładów - kameleonie. Do usłyszenia! Zwiastun Adriana: …
 
Jak to się dzieje że mrówka wraca do mrowiska, bociany do Polski, a my, np. chcąc wyjść z domu kierujemy się do wyjścia, a nie do szafy? Za wszystko odpowiada zdolność do orientacji w przestrzeni. W świecie zwierząt tak powszechna, że umyka nam, jak skomplikowane obliczenia - bardzo różnych mózgów - za nią stoją. O tym własnie w 21. odcinku Radia N…
 
Oglądając zdjęcia z imprezy bacznie przyglądamy się, jak to NAS uchwycił obiektyw; zwykle bardzo negatywnie reagujemy na dźwięk naszego nagranego głosu. Dręczy nas nieśmieszny dowcip, który opowiedzieliśmy. Skąd takie skupienie na własnej osobie? I kim w zasadzie jest "ja"? Co dzisiejsze "ja"ma wspólnego z "ja" sprzed kilkunastu lat. W tym wielowąt…
 
Tajemnicze zjawisko: dziedziczenie traumy - dziecko, a nawet wnuk czy prawnuk osoby, która przeżyła traumatyczne wydarzenie ma sam czy sama być nim psychicznie obciążona. Wszystko jest tłumaczone epigenetyką. W sieci znajdziecie o tym dużo artykułów, są nawet książki. Kłopot w tym, że dowody są wątpliwe. Zawiłości tego niełatwego tematu w 19. odcin…
 
Hasło "teleportacja" jest jednym z najsilniej działających na wyobraźnię. A jeśli jeszcze doda się do tego słówko "kwantowa" to każdy fan nauki zastrzyże uszami.Tych zaś, którzy fizyki kwantowej się trochę lękają uspokajamy - w odcinku mówimy o niej lekko, z wykorzystaniem metafor: konkretnie rękawiczek i pudełek. A gościem tego odcinka jest fan St…
 
Rozmowa z Prof. dr hab. Wojciechem Blajerem (Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego) na temat tajemniczych znalezisk skarbów z Epoki Brązu i wczesnej Epoki Żelaza na terenie Europy. Co to jest skarb – jak archeolodzy definiują znalezisko zwane „skarbem”? Czy skarby odkrywane są zawsze przypadkowo, czy także w trakcie regularnych prac arc…
 
Sytuacja biometeorologiczna jest niekorzystna - wszyscy to słyszeliśmy w prognozach pogody. Ale co to w zasadzie znaczy? W tym odcinku pytam odważnie czy meteopaci istnieją? Czy kiedy babcię strzyka w biodrze to naprawdę będzie padać? Będzie też - trochę szokująca informacja - że wiatr może wpływać na nasze zachowanie. W 17. odcinku Radia Naukowego…
 
Najpierw zorientowaliśmy się, że nasza Galaktyka to nie cały Wszechświat, że jest on dużo większy. Potem okazało się, że się rozszerza, a potem... że rozszerza się coraz szybciej. Powód tego przyspieszenia nazwano enigmatycznie "ciemną energią", która pozostaje wielką zagadką współczesnej astronomii. Aby ją rozwikłać trzeba między innymi... stworzy…
 
Cześć! Dzisiejszą odsłonę rozpoczyna Adrian opowiadający o tzw. podczerwonych tekstyliach, czyli odzieży z wbudowanymi we włókna minerałami mającymi rzekomo zwracać wytracaną przez nas energię. W jaki sposób ma działać ta koszulka? Czy naprawdę działa? Czy samo założenie koszulki faktycznie sprawi, że nasze osiągi się poprawią? Na te pytania znajdz…
 
Liczba spalanych kalorii zależy od naszego temperamentu. Da się jeść chipsy w racjonalnej diecie. Same warzywa i owoce to nie jest racjonalna dieta. Te i inne tematy rozwijamy w 15. odcinku Radia Naukowego. Na pytanie, jak skutecznie schudnąć (i czy w ogóle powinniśmy), odpowiada świetny dietetyk, dr Damian Parol. Autor bloga https://www.damianparo…
 
Dinozaur o długości ponad 30 metrów. Zwierzę podobne do leniwca wielkości dzisiejszego słonia; ośmiometrowe - na wysokość - grzyby... Czy kiedyś wszystko było większe? Jak mega była megafauna, megaflora i megafunga? W 14. odcinku Radia Naukowego przedstawiamy katalog wielkich zwierząt (w tym mega słoni spacerujących po dzisiejszej Warszawie), a tak…
 
Białka to podstawa. Są w każdej komórce naszego ciała i pełnią rozmaite funkcje. Budują, transportują, odbierają sygnały, powodują ruch... W uproszczeniu, to takie sznurki, składające się z aminokwasów. Ale - co fascynujące - sama informacja o tym, z jakich aminokwasów składa się białko, nie wystarcza do zrozumienia, jaką funkcję pełni. Potrzebna j…
 
Diety to niezwykle gorący temat. Zwolennicy tej czy innej diety lubią się podpierać argumentami ewolucyjnymi: że oto człowiek wyewoluował do tego czy owego, zatem powinien jeść to czy tamto. W 12. odcinku Radia Naukowego sprawdzamy te twierdzenia na podstawie diety paleo, obaw w kwestii glutenu i domniemanej uber-mięsożerności człowieka. Opowiada b…
 
Tajemnicze, działające na wyobraźnie - a jednocześnie bardzo proste. "Odrażające" mawiali o nich niektórzy fizycy. Czarne dziury są bohaterkami 11. odcinka Radia Naukowego. Sprawdzamy za co właściwie Roger Penrose dostał Nagrodę Nobla, skoro pierwsze rozwiązanie równań Einsteina przewidujące istnienie czarnych dziur pochodzi już z przełomu 1915/191…
 
Słowa związane z genetyką przeniknęły do (pop)kultury i publicystyki, ale nie zawsze używane są zgodnie z wiedzą naukową. Gubimy się w tej fascynującej dziedzinie nauki, dlatego ten odcinek porządkuje podstawy. Czym jest kod genetyczny? Genom? Ile mamy w sobie genów wirusów? Czy warto wykonywać konsumenckie testy genetyczne? Czy uda się pokonać cho…
 
Cześć! Dzisiejszą odsłonę rozpoczyna Patryk, który rozstrzygnie raz na zawsze czy nauka posuwa się naprzód o jeden pogrzeb na raz? Z czego słynie Max Planck? Czy najlepsze co zasłużony naukowiec może zrobić dla nauki to… umrzeć? Przekonajcie się sami! Adrian z kolei przygotował bardzo obszerny odcinek o butach do biegania. Będzie opowiadał o histor…
 
Fale grawitacyjne. To zjawiska tak dziwne, że nie sam Einstein miał problem z ich zaakceptowaniem. Przez lata wydawało się, że ich rejestracja nie będzie możliwa, ale w 2015 to się udało i dzieje się do tej pory, co pozwala na badania niedostępnych do tej pory okolic Wszechświata. – Okazało się, że w tej niewidzialnej części jest jakieś kompletne z…
 
Ma podwójną naturę: jest wytrzymała i delikatna jednocześnie. Potrafi się wspaniale regenerować, ale to jej stan wyraźnie pokazuje nasz wiek. To na niej pojawia się najczęstszy nowotwór człowieka, o którym najpewniej... nigdy nie słyszeliście. W 8. odcinku Radia Naukowego, bohaterką jest nasza skóra. Opowiada Paulina Łopatniuk, lekarka patomorfoloż…
 
Rozmowa z dr. Dawidem Kobiałką (związanym z Instytutem archeologii i Etnologii PAN) na temat archeologii współczesnych konfliktów zbrojnych. Poruszamy w rozmowie problematykę wojen i konfliktów w XX wieku, i ich miejsca w pamięci i badaniach naukowych w Polsce. Czy i jak archeolodzy zajmują się badaniem XX-wiecznych konfliktów? Jakie problemy wiążą…
 
Niby nasza cywilizacja opiera się na technologii, wiedzy, informacji, a tymczasem wiara w przepowiadanie przyszłości, siłę kart tarota czy astrologii trzyma się dobrze. Szczególne wzmożenie widać w okolicy Sylwestra i Nowego Roku. W specjalnym, podwójnym odcinku, Radio Naukowe bierze na warsztat temat wróży i wróżek. W części pierwszej psycholog pr…
 
W ciągu roku Ziemianie (ludzie) wypijają niecałe 36 miliardów litrów czystego alkoholu. Alkohol wzbudza wesołość, ośmiela, ale i powoduje apatię, agresję, chęć do seksu (jednocześnie go zaburzając), plącze nogi, język, zaburza pamięć. Dlaczego ta substancja tak silnie i tak różnie wpływa na nasze zachowanie? Karolina analizuje to razem z neuronauko…
 
Święta to festiwal grzybów. Ale owocniki borowików i pogrzybków to tylko maleńki fragment ich przebogatego świata. Poznałam go dobrze dzięki dr hab. Marcie Wrzosek, mykolożce, czyli badaczce grzybów, z Uniwersytetu Warszawskiego. Razem napisałyśmy książkę "W czym grzyby są lepsze od ciebie?". Rozmawiamy o zdrowotnych właściwościach niektórych grzyb…
 
Rozmowa z dr. Andrzejem Przychodnim (archeologiem, dyrektorem Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim) na temat niezwykłego, a czasami niedocenianego dziedzictwa archeologicznego regionu świętokrzyskiego. Jak wygląda dziedzictwo archeologiczne regionu świętokrzyskiego i jaka jest jego rola w naszej wiedzy o pradziejowej obecno…
 
Cześć! Dzisiejszą odsłonę rozpoczyna Adrian, który przy okazji premiery Cyberpunka 2077 postanowił pochylić się nad tematem bionicznych wszczepów, zastanawiając się czy mamy szansę stać się cyborgami rodem z gry? Dowiecie się między innymi co można sobie umieścić pod skórą, jak widzieć językiem, stać się naturalnym kompasem i słyszeć kolory. Patryk…
 
Sars-Cov-2, nowy koronawirus, zmienił świat w którym żyjemy. Teraz mamy szansę go pokonać dzięki szczepionce. Jak ona działa? W jaki sposób pobudza nasz organizm do obrony przed wirusem? Jak udało się opracować ją tak szybko? Odcinek z jednym z najbardziej znanych i uznanych ekspertów wirusologów, dr hab. Tomaszem Dzieciątkowskim z Warszawskiego Un…
 
Naukowcy i inżynierowie od lat pracują nad opanowaniem fuzji jądrowej, reakcji, która napędza gwiazdy. To niezwykle trudne technologicznie, ale jeśli się uda – jako ludzkość możemy uzyskać dostęp do super taniej i czystej energii. To będzie prawdzimy game changer. O elektrowniach termojądrowych przyszłości opowiada dr hab. Jacek Rzadkiewicz z Narod…
 
W ciągu 2020 roku musieliśmy nagle nauczyć się żyć w świecie, w którym kontakty z innymi są bardzo ograniczone. Dlaczego dystans społeczny nas męczy? Dlaczego tak bardzo potrzebujemy innych osób? I co u ludzi pełni funkcję... iskania? Opowiada dr Magdalena Babiszewska, biolożka ewolucyjna. || zbetonowejdzungli.pl || radionaukowe.pl…
 
Loading …

Skrócona instrukcja obsługi

Google login Twitter login Classic login