Adam Grzelinski publiczne
[search 0]
Więcej

Download the App!

show episodes
 
P
Pogawędnik filozoficzny

1
Pogawędnik filozoficzny

Marcin T. Zdrenka, Adam Grzeliński, Piotr Domeracki, Dawid Wincław

Unsubscribe
Unsubscribe
Miesięcznie+
 
Porozmawiajmy o filozofii i jej okolicach - jak się ją studiuje, jak się w niej i dla niej pracuje, jakie stawia wyzwania, przysparza trudności, ale i jakimi obdarza radościami. Rzeczowo, ale nie zawsze w akademickim tonie. Serio, ale nie bardzo poważnie. W duchu pogawędki, niekoniecznie konwersatorium. Pogawędnik redagują pracownicy i doktoranci Instytutu Filozofii UMK w Toruniu: Marcin T. Zdrenka, Adam Grzeliński, Piotr Domeracki i Dawid Wincław, wspierani przez studentów i studentki toruń ...
 
Loading …
show series
 
Gawędzimy o Florianie Znanieckim - klasyku socjologu, ale także filozofie. Naszym przewodnikiem jest dr Łukasz Dominiak z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu. Dodatkowym powodem rozmowy jest ukazanie się książki prof. Lecha Witkowskiego pt. „Uroszczenia i transaktualność w humanistyce. Florian Znaniecki: dziedzictwo idei i jego pęknięcia”, Kraków 20…
 
Nowy rok nastraja nas do myślenia o przyszłości. Dlatego rozmawiamy o nowych formach komunikacji w filozofii, które wyrosły w internecie niezależnie od tradycyjnych lektur czy akademii. Naszymi przewodnikami są: dr Alicja Pietras z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach - wykładowczyni i blogerka oraz Pylyp (Filip) Bilyi - twórca i spiritus movens pla…
 
Gawędzimy o przyjemności, tym razem w Lublinie. Naszym przewodnikiem jest profesor Lesław Hostyński z UMCS, autor książki "O przyjemności. Od starożytnej hedone po oświeceniowy libertynizm i utylitaryzm", PWN, Warszawa 2022, dostępnej tutaj. Ilustracja: John William Waterhouse, "Psyche Opening the Golden Box", 1903. Efekty dźwiękowe: Pixabay. Patro…
 
Gawędzimy o konferencji "Fuga melancholii" zorganizowanej przez Katedrę Filozofii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Instytut Filozofii i Socjologii oraz Szkołę Doktorską Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Naszymi przewodnikami są prof. Piotr Augustyniak i dr Łukasz Kołoczek. Odcinek ilustrujemy fragmentem ryciny pt. "Powietrze (Me…
 
Rozmawiamy o sztuce współczesnej, która niekiedy zrywa z tradycją i jest niezrozumiała, budzi zaciekawienie, nierzadko zakłopotanie, a nawet oburzenie. Zastanawiamy się, czy tradycyjne kategorie służące do opisu sztuki – choćby takie jak piękno czy postawa estetyczna – są jeszcze aktualne i czy filozofia pomaga w rozumieniu twórczości współczesnych…
 
Rozmawiamy z dr. Aleksandrą Kondrat, która opowiada jak to jest być dzisiaj nauczycielem, jak się naucza etyki w kilku szkołach i dwóch miastach na raz i czy doktorat z filozofii trochę w tym nie …przeszkadza. Ponieważ wracamy do tematu nauczania filozofii i etyki poza murami akademii, polecamy także nasze poprzednie rozmowy z Beatą Bożejewicz, Kry…
 
Zapraszamy na rozmowę o „długim trwaniu” sarmatyzmu. Ale nie lękajcie się – to nie jest gadanina tylko o historii, ale jak najbardziej aktualnych zjawiskach w literaturze, kulturze, a nawet współczesnej scenie politycznej. Do tego trochę o sienkiewiczowskim Zagłobie, szlacheckim opilstwie i obżarstwie, wolności jako swawoli, liberalnych mediach i o…
 
Zapraszamy na odcinek odrobinę nostalgiczny. Będziemy mówić o próbach odesłania filozofii i jej wynalazków do lamusa, czyli na (podobno) zasłużoną emeryturę. Bezpośrednią inspiracją jest dla nas wiersz Antoniego Słonimskiego pt. „Lamus”. Dlaczego jednak (znowu!) odwołujemy się do poezji? Bo ulegamy nastrojowi chwili, w której tegoroczną literacką n…
 
Tym razem opowiadamy do czego służy metafizyka. Czy współcześnie jesteśmy w stanie powiedzieć coś innego niż ci, którzy tworzyli jej historię? Czy jest zabawką żyjących abstraktami umysłów, bez której można się obyć jak bez w gruncie rzeczy zbędnego gadżetu? Michael Loux i Thomas Crisp, autorzy współczesnego przewodnika po metafizyce, przekonują, ż…
 
Zapraszamy na rozmowę z Robertem Małeckim - pisarzem, autorem poczytnych kryminałów, ale także absolwentem filozofii (i politologii). Rozmowę nagrywamy w samym sercu Chełmży - miejscu akcji serii powieści naszego Gościa o komisarzu Grossie pt. "Skaza", "Wada" i "Zadra". Dzięki uprzejmości Dyrektora Artura Stankiewicza oraz Marcina Seroczyńskiego sp…
 
Zapraszamy na pogawędkę o przyjaźni. Zapytacie pewnie - cóż nowego można o niej powiedzieć? Jak nie popaść w puste frazesy? Jak nie ścigać się na pomysły z innymi filozofami i filozofkami, poetami i poetkami, a nawet - z wielkim Paolo Coehlo? Być może warto spojrzeć na nią nią nieco inaczej - tak, jak intrygująco określa ją rodzime słowo PRZY-JAŹŃ.…
 
Lato w pełni, gorąco, wielu z nas opuszcza na kilka dni swoje kąty, postanowiliśmy zatem nagrać odcinek wakacyjny. Pojazd transmisyjny Pogawędnika – tym razem był to rower – dotarł do Afryki, a dokładniej do Kawęczyna pod Warszawą, gdzie właśnie zakończyło się coroczne święto muzyki afrykańskiej - African Beats Festival. Gawędzimy z Krzysztofem Wer…
 
Zapraszamy na opowieść o wybranych ideach ciągłości historii, jej zrozumiałego porządku, a także wyobrażalnego kresu. Próbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego takie wizje są pociągające i co decyduje, że tak często okazują się nierzeczywiste. Czy ma rację amerykański filozof George Santayana, który powiada, że ci, którzy nie znają historii, skaz…
 
Zapraszamy na pogawędkę o prowizorce, czyli tymczasowym i byle jakim rozwiązaniu jakiegoś problemu. Będzie to jednak prowizorka specyficzna, bo dotyczącej etyki. Naszymi przewodnikami są: Kartezjusz, autor projektu etyki tymczasowej, która powinna nam wystarczyć dopóty, dopóki nie zbudujemy pełnego systemu filozoficznego oraz nieco od niego starszy…
 
Zapraszamy na relację z konferencji pt. "Lenie, bumelanci, niebieskie ptaki" (seminarium im. prof. Piotra Kowalskiego). Naszymi przewodnikami są dr Małgorzata Czapiga-Klag i dr Michał Rydlewski z Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Gawędzimy o ciekawej idei corocznych spotkań w Lądku-Zdroju i wspominamy pro…
 
Nie mogliśmy sobie odmówić wizyty w Warszawie na finałowym spotkaniu XXXIV Olimpiady Filozoficznej, której od dawna mocno kibicujemy. Posłuchajcie jak ciekawie o filozofii mówią dwaj Laureaci I miejsca (ex æquo) Jakub Kloza i Mateusz Mularczyk. Patronat medialny Pogawędnika: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/​…
 
Zapraszamy na pogawędkę poświęconą wartościom. Pretekstem jest konferencja, która odbyła się niedawno w Sokołowsku pt. "Myślenie według wartości - zmierzch czy świt?" Naszym przewodnikiem jest dr Marcin Stabrowski z Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, który opowiada o samym spotkaniu, ale przed wszystkim próbuje nas przekonać, że …
 
Tym razem gościmy prof. Radosława Kazibuta z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a tematem rozmowy jest... kamień filozoficzny. Dowiadujemy się, że wielki wkład w poznanie tego tajemniczego przedmiotu miał nasz rodak, słynny w całej Europie Michał Sędziwoj, autor "Traktatu o kamieniu filozoficznym". Podczas rozmowy staramy się nieco odrz…
 
Zapraszamy na rozmowę z prof. Danielem Sobotą z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN o domniemanym kryzysie klasycznej opowieści Platona o prawdzie, dobru i pięknie. Nasz Gość twierdzi, że należy pożegnać te anachroniczne kategorie i zastąpić je nowymi, bardziej adekwatnie opisującym świat - czyli skutecznością, spektakularnością i wydajnością. Roz…
 
Rozmawiamy o greckim filozofie Diodorze Kronosie, który z pytania Arystotelesa "czy jutro będzie bitwa morska?" wywiódł pewne niepokojące twierdzenie. Mianowicie, że w świecie empirii nie istnieją czyste możliwości, a więc to, co jest możliwe, musi się kiedyś zdarzyć. To z kolei sugeruje jakąś formę determinizmu - skoro nie ma możliwości, które nie…
 
Tym razem zapraszamy na wycieczkę do Londynu. Odwiedzamy Bibliotekę Brytyjską, Towarzystwo Królewskie i Muzeum Nauki – wszędzie tam szukamy śladów dawnych filozofów. Przyglądamy się filozoficznemu stołowi, pompie próżniowej i dawnemu mikroskopowi. Próbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego na wystawie portretów słynnych siedemnastowiecznych myślic…
 
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr. Konradem Rejmanem, pedagogiem i filozofem związanym z Dolnośląską Szkołą Wyższą we Wrocławiu. Kiedy w odcinku 68. mówiliśmy o wojnie, przyznaliśmy, że niewiele umiemy o niej powiedzieć jako filozofowie. Teraz będziemy mogli to zmienić, dzięki lekturze książki naszego Rozmówcy pt. "Etyka radykalna jako emancyp…
 
Zapraszamy na rozmowę o mapie, kompasie i treningu, czyli etyce cnót Alasdaira MacIntyre'a, teorii prawa naturalnego Johna Finnisa i koncepcji sumienia Johna Henry'ego Newmana. I jeszcze młodym winie w starych bukłakach. Jak to wszystko spiąć ze sobą, a w dodatku przekonać nas, że z tego przepisu powstać może obiecująca etyka dla postchrześcijański…
 
Zapraszamy na rozmowę półprywatną, ale ważną i dotykającą kwestii uniwersalnej. Z doktor Moniką Kwiecińską-Zdrenką z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu przyglądamy się problemowi uprawiania nauki w parach i z jakimi się to wiąże wyzwaniamy. Ciekawi nas zwłaszcza sytuacja badaczek i zjawisko "ograniczonej kanonizacji" wobec pozycji, jakie zajmują ic…
 
Zapraszamy na odcinek specjalny, powstały w okolicznościach niezwykłych. Za naszą wschodnią granicą wybuchła wojna. Postanowiliśmy na nią zareagować, ale szybko odkryliśmy, że jako filozofowie i gaduły jesteśmy (prawie) zupełnie bezradni. Bo co to za oręż - garść starych zapisków Henryka Elzenberga z czasów Wielkiej Wojny? Może byłoby lepiej po pro…
 
Rozmawiamy z prof. Rafałem Toczko - filozofem i znawcą antyku z Wydziału Filologicznego UMK, autorem książki Jak zostać heretykiem. Przypadek Pelagiusza. Nasz Gość opowiada o schyłku antyku, Aureliuszu Augustynie, heretyku Pelagiuszu, nieszczęsnej Blezylii i wielkiej roli retoryki. Jest również mowa o katastrofie w nauczaniu łaciny w polskich szkoł…
 
Zapraszamy na odcinek, w którym próbujemy niejako wspak odczytać Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego Johna Locke’a i odnaleźć w nich opisy różnych przejawów ludzkiej głupoty, tępoty i szaleństwa. Locke przekonuje, że granice ludzkiej rozumności okazują się rozmyte, że zamieszkują je idioci, dzieci, tak zwani dzicy. Cóż z nimi począć, skoro zwykło…
 
Tym razem przyglądamy się etymologizacjom, czyli próbom wyjaśniania pochodzenia lub znaczenia słów na podstawie ich fonetycznego podobieństwa. Językoznawcy i etymolodzy uważają je za błąd, ale może kryje się tu jakaś ciekawa filozoficzna zagadka? Bo także wielkim filozofom zdarzało się iść na skróty, gdy wyjaśniali pochodzenie jakiegoś ważnego dla …
 
Zapraszamy na rozmowę o młodej i bardzo obiecującej dyscyplinie naukowej (i jednocześnie najmłodszej córce filozofii oraz kilku innych nauk) - kognitywistyce. Czym jest, skąd się wzięła, co bada i z jakim nadziejami się wiąże opowiada nam Prezeska Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego - prof. Anita Pacholik. Ponieważ nasza Rozmówczyni jest bardz…
 
Zapraszamy na rozmowę o zwierzętach i o tym, jaki stosunek do nich mieli nowożytni filozofowie. Staramy się odpowiedzieć na pytanie jakie znaczenie dla rozwoju nauk miały wiwisekcje i czy rzeczywiście kartezjańska koncepcja zwierzęcia-maszyny zdominowała dawne myślenie o zwierzętach. Dawne spory wokół możliwości odczuwania (może i myślenia?) przez …
 
Zapraszamy na pogawędkę o interpretacjonizmie, czyli pewnym rozwinięciu filozofii hermeneutycznej. Naszym rozmówcą jest Jakub Walicki – absolwent studiów doktoranckich Uniwersytetu Wrocławskiego, który – oprócz tego, że zna się na myśli Güntera Abla i Hansa Lenka – pasjonuje się kinem i potrafi o nim ciekawie opowiadać. Nasz Gość jest także autorem…
 
Zapraszamy do wysłuchania opowieści o jednym z najszerzej komentowanych, podziwianych i krytykowanych dzieł europejskiego Oświecenia - "Słowniku historycznym i krytycznym" Pierre'a Bayle'a (1696). Zaskakujący był nawet układ stron, bowiem do krótkich haseł dołączone były nie tylko przypisy do źródeł, ale przede mnóstwo rozległych dodatków, w któryc…
 
Zapraszamy na rozmowę o poezji i czy filozofia się do niej jakoś przydaje. Gościmy Annę Dwojnych – poetkę, absolwentkę socjologii i filozofii Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych UMK, copywriterkę i korektorkę, zafascynowaną cielesnością, filmami Larsa von Triera, kulturą audiowizualną, samotnością w ujęciu filozoficznym. Jest laureatką kilkudzies…
 
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr Alicją Pietras, która wspomina zmarłego niedawno prof. Andrzeja Norasa z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Próbujemy w rozmowie ocalić pamięć o wybitnym badaczu filozofii niemieckiej, ale także rozpoznać, czy to dobrze, że Nicolai Hartmann bywa zestawiany z Martinem Heideggerem (i kto na tym więcej zyskuje)…
 
Zapraszamy do wysłuchania ostatniej relacji z X Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych "Pępek świata" w Teatrze Witkacego. Tym razem naszym rozmówcą jest prof. Jacek Prokopski - filozof, kierkegaardolog, znawca egzystencjalizmu, eseista, autor przekładów literatury filozoficznej i teologicznej. Ponieważ okoliczności i miejsce rozmowy zobowiązują -…
 
Zapraszamy do wysłuchania relacji z X Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych „Pępek świata”. To organizowane przez Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem wydarzenie jest dorocznym świętem teatru, sztuki i muzyki, ale również filozofii. Naszymi rozmówcami są - aktor Teatru Witkacego Krzysztof Wnuk oraz An On Bast, czyli Anna Suda – p…
 
Na fali odcinka #54 "O demonologii słowiańskiej" wybraliśmy się do grodziska Owidz na IV Festiwal Mitologii Słowiańskiej. Naszym przewodnikiem jest Sławomir Radbor Uta - żerca, inscenizator i autor inicjatywy "Słowiański mit". Wprowadza nas jeszcze głębiej w tradycję słowiańskich opowieści i tradycji oraz sposobach ich prezentacji współczesnemu odb…
 
Zapraszamy na pogawędkę poświęconą demonologii słowiańskiej. Zanim uznacie ten temat za niefilozoficzny, zauważcie, że kryje w sobie problemy etyczne, bowiem w wielu mitologiach większe i mniejsze złe duchy były upostaciowieniem ludzkich wad i przywar moralnych. Naszą Przewodniczką jest Natalia Janiszewska - studentka kulturoznawstwa ze specjalizac…
 
Bohaterem odcinka jest Thomas Browne - XVII-wieczny lekarz, filozof, kolekcjoner, tropiciel zabobonów i przesądów. Ten nieco zapomniany myśliciel z Norwich wart jest przypomnienia, choćby jako prekursur egzystencjalizmu oraz dlatego, że jego śladami podążało wielu późnieszych myślicieli i twórców (wielbiciele prozy W. D. Sebalda dobrze wiedzą o czy…
 
Rozmawiamy z Boską Nioską, czyli Martą Szperlich-Kosmalą - absolwentką filozofii UJ, doradczynią rodzicielstwa, instruktorką noszenia dzieci, badaczką i animatorką zmiany społecznej oraz orędowniczka tikkun olam. Do tego autorką podkastu "Podwójne espresso". Gadamy o ewolucji filozoficznej, czyli jak się opuszcza stajnię analityków, płytach indukcy…
 
Tym razem zapraszamy poza mury i zdala od zgiełku miasta. Rozmawiamy z doktorem Zbigniewem Pietrzakiem z Uniwersytetu Wrocławskiego o ptakach i filozofii. Nasz Gość odsłania nam nie tylko tajemnice ptasich braci i sióstr, ale pokazuje również, jaką rolę odegrała ornitologia w historii nowożytnej nauki i filozofii. Za ilustrację odcinka służy fragme…
 
Z okazji publikacji 50. odcinka naszego podkastu zapraszamy na audycję specjalną. Przyjaciel "Pogawędnika" i znany toruński aktor Niko Niakas, którego znacie z odcinka #3 pt. „O szukaniu mądrości i jak być happy do imentu”, interpretuje odnaleziony przez nas tajemniczy rękopis, w którym anonimowy autor opisuje paskudne schorzenia układu moralnego. …
 
Rozmawiamy o George'u Santayanie - pisarzu, autorze zapadających w pamięć aforyzmów (jak choćby: "ci, którzy nie znają historii, skazani są na jej powtórzenie"), ale przede wszystkim - wybitnym filozofie. Naszą przewodniczką jest dr Katarzyna Kremplewska, autorka monografii Life as Insinuation: George Santayana’s Hermeneutics of Finite Life and Hum…
 
W odcinku 45. rozmawialiśmy o cnotach – starej (bo antycznej), ale częściowo odzyskanej (bo przeżywającej właśnie renesans) koncepcji etycznej. W tamtej rozmowie wiele było odniesień do historii i teorii, dlatego tym razem stawiamy pytanie bardziej praktyczne: czy etyka cnót może pomóc w zmaganiach z najbardziej palącymi problemami współczesności? …
 
Zapraszamy do wysłuchania odcinka dedykowanego sceptykom i niedowiarkom, którzy twierdzą, że studia filozoficzne nie pomagają w zdobyciu dobrej pracy. Naszym Gościem jest Dominik Pokornowski, zawstydzający piekarzy, bo z tylu pieców chleb jadł. Przede wszystkim jednak - człowiek zawodowego sukcesu i absolwent filozofii w jednym, który opowie nam o …
 
Wydaje się nam niekiedy, że dobrze znamy jakąś historyczną filozoficzną postać, że jej koncepcję umiemy zwięźle przedstawić, a biografia niczym nas nie zaskoczy. Wtedy spotykamy kogoś, kto zajmuje się naszą postacią z pozycji zupełnie innej dyscypliny. I zaczynają się dziać naprawdę ciekawe rzeczy. Naszą rozmówczynią jest prof. Katarzyna Wrońska z …
 
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o etyce cnót. Człowiekowi współczesnemu może się wydawać, że opowieści o dzielności etycznej czy sprawnościach charakteru to dawno zapomniane bajki, która bawiły może starożytnych i średniowiecznych moralistów, ale nie mają dziś zbyt wiele do zaoferowania. O tym, że rzecz się ma nieco inaczej przekonują nas nasi go…
 
Jednych irytuje, innych inspiruje; ma grono wiernych wyznawców i zniecierpliwionych przeciwników. Chociaż nie żyje już od czterech dekad, wciąż sieje intelektualny ferment. Przed Wami filozofka, pisarka, publicystka i orędowniczka cnoty egoizmu - Ayn Rand. Przewodnikiem po jej myśli jest dr Sławomir Drelich z Katedry Myśli Politycznej Wydziału Nauk…
 
Obiecaliśmy w odcinku #37 pt. "O nauczaniu etyki", że wrócimy do tematu edukacji nie tylko etycznej, ale i filozoficznej. Teraz tej obietnicy dotrzymujemy dzięki naszym Gościom: znanemu Wam już Krystianowi Karczowi ze Szkoły Da Vinci oraz Łukaszowi Krzywoniowi, pracującemu z dziećmi i młodzieżą w Irlandii. Obaj panowie są nie tylko doświadczonymi n…
 
Czy jeszcze pamiętamy, że filozofia to nie tylko teoretyczne, abstrakcyjne rozważania, ale także ćwiczenie się w mądrości i kształtowanie charakteru? Wewnętrzne siłowanie się? Z okazji obchodzonej niedawno 350. rocznicy urodzin Shaftesbury'ego (1671-1713) zapraszamy na spotkanie z myślicielem, którego pisma swego czasu narobiły dużo zamieszania w f…
 
Loading …

Skrócona instrukcja obsługi

Google login Twitter login Classic login